کتابخانه و موزه ملی ملک، نمونه عالی وقف فرهنگی در ایران است که در پرتوی بلندنظری حاج حسین آقا ملک، وقف بارگاه ملکوتی رضوی شده است. این موقوفه سالهاست که میزبان اهل علم و هنر است و نامش بهعنوان یکی از مجموعههای کتابخانهای و موزهای فعال کشور، میدرخشد.
جوان آنلاین: حاج حسین آقا ملک، بزرگترین واقف معاصر ایران به شمار میآید که نامش در تاریخ این سرزمین ماندگار شده است؛ بزرگمردی که موقوفات ارزشمندی در حوزه فرهنگ و سلامت از خود به یادگار گذاشت تا عموم مردم از خدمات عامالمنفعه آنها، بهرهمند شوند. در ادامه به مناسبت هشتاد و هشتمین سالروز وقف کتابخانه و موزه ملی ملک، نگاهی به تاریخچه و فعالیتهای این موقوفه فرهنگی میکنیم.
سرآغاز تشکیل کتابخانه
تاریخچه تشکیل کتابخانه ملک با جمعآوری کتابهای خطی توسط حاج حسین آقا ملک آغاز میشود. در واقع، طبق گفتوگوی او با روزنامه اطلاعات در ۳۰ اردیبهشت ۱۳۴۵، حاج حسین آقا برای نخستین بار در سال ۱۲۷۸ شمسی و در مسیر سفر بازگشت خود از خراسان، بهواسطه آشنایی با یک دیوان خطی شعر در نیشابور، به فکر جمعآوری کتاب افتاده است. البته او اولین قدم در مسیر پایهگذاری کتابخانهاش را ۶ سال پس از این سفر با خریداری کتابخانه شیخ عبدالحسین، پسر شیخ عبدالرحیم بروجردی برداشته است. در حقیقت، حاج حسین آقا هر کجا درباره وجود کتابهای خطی شنیده، به سراغ صاحبان این منابع رفته تا جایی که در این مسیر، بنام شده است و دیگران برای فروش کتابهای قدیمی و خطی به او مراجعه میکردند. همچنین کتابخانه حاج حسین آقا ملک تا پیش از درگذشت پدرش، حاج محمدکاظم ملکالتجار، در مشهد جای داشت و در سال ۱۲۹۷، به خانه تاریخی ملک در بازار تهران (مکان تولدش) منتقل میشود. او در این سالها، کتابهای فراوانی خرید و آنها را پس از خوانش، به کتابخانهاش سپرد.
از شکلگیری موزه تا انتقال به ساختمان جدید