با گسترش بازیهای دیجیتال، سرگرمی کودکان وارد مرحلهای تازه شده است؛ جایی قهرمانان مجازی، روایتهای جذاب و مأموریتهای هیجانانگیز، تنها به پرکردن اوقات فراغت محدود نمیشوند، بلکه میتوانند ارزشها، الگوهای رفتاری و حتی جهانبینی نسل آینده را شکل دهند. این فضا، بهدلیل اثرگذاری عمیقی که دارد، میتواند به عرصهای برای تغییر ذائقه و فرهنگ نسل جدید منجر شود؛ روندی که در صورت غفلت خانوادهها، شکافی جدی میان ارزشهای فعلی و ذهنیت نسل جدید ایجاد خواهد کرد.
جوان آنلاین: در سالهای اخیر، بازیهای رایانهای و ویدئویی به بخش جداییناپذیر زندگی بسیاری از کودکان تبدیل شدهاند. کافی است نگاهی به خانهها بیندازیم؛ جایی که مشغلههای کاری و کمبود وقت باعث میشود والدین، برای سرگرمکردن فرزندان خود، سادهترین راه یعنی سپردن آنها به موبایل، تبلت و… را انتخاب کنند؛ بازی هایی که در ظاهر راه حلی بیدردسر برای پرکردن اوقات فراغت کودک هستند، اما در عمل دریچهای به دنیایی پیچیده را باز میکنند که نه تنها پر از رنگ و هیجان و موسیقی است، بلکه سرشار از روایتها، الگوها و پیامهایی است که گاه بهصورت آشکار و گاه در لایههای پنهان، بر ذهن و شخصیت کودک تأثیر میگذارند. بازیهای دیجیتال امروز، به لطف فناوریهای نوین و هوش مصنوعی، دیگر صرفاً سرگرمی نیستند. آنها میتوانند دوست و همبازی باشند، داستانگو و معلم باشند و حتی ارزشها و باورهای تازهای را بیآنکه کودک متوجه شود، به او منتقل کنند.
از اسباببازی تا هوش مصنوعی
در گذشته، اسباببازیها فرصتی برای تقویت خلاقیت، مهارتهای اجتماعی و یادگیری بودند. والدین هم با همبازیشدن با فرزندشان، بسیاری از چارچوبهای فکری و رفتاری را در قالب بازی و داستانگویی به او منتقل میکردند. اما با پیشرفت فناوری هم اسباببازیهای سنتی جای خود را به بازیهای دیجیتال دادند و هم والدین به اندازه گذشته فرصت کافی برای بازی کردن با کودکان خود را نداشتند؛ بنابراین شخصیتهای هوشمند و دنیای تعاملی این بازیهای دیجیتال، نقش همبازی را برعهده گرفتند. در این شرایط دیگر این والدین نیستند که پیام و ارزشها را منتقل میکنند، بلکه طراحان بازیها هستند که پیام را منتقل میکنند. در شرایطی که استقبال از بازیهای موبایلی و رایانهای خارجی به دلالیل مختلفی از جمله تصویرسازی و گرافیک بهتر و … بیشتر از بازیهای ایرانی است، یکی از نکات قابل توجه باید بررسی تاثیر بازیهایی باشد که متناسب با فرهنگ و ذائقه کودک ایرانی طراحی نشده است و حتی ممکن است اهدافی متفاوت را دنبال کند.
بازی دیجیتال؛ ابزاری برای تغییر فرهنگ و ذائقه