اقتصاد۲۴- اواسط مرداد ماه بود که وزیر آموزش و پرورش حسن روحانی، رییس دولت دوازدهم اعلام کرد که «تقریبا ۳۰ درصد از مدارس، جمعیت کمتر از ۵۰ دانشآموز دارند و به شرط رعایت فاصله اجتماعی بدون مشکل میتوانند سال تحصیلی را حضوری آغاز کنند، برخی مدارس در شهرها تراکم بالاتری دارد و اگر ملزم به رعایت فاصله اجتماعی باشیم، دانشآموزان را در طول هفته تقسیم میکنیم.
سال گذشته هم تجربه کسب کردهایم و دستورالعمل مقامات بهداشتی مورد توجه قرار خواهد گرفت.» او اعلام کرد که «تصمیمگیری درباره این موضوع بر عهده ستاد ملی مقابله با کرونا است، اما با این حال مطالعات گسترده جهانی و تجربه غالب کشورها حاکی از آن است که مخاطرهای متوجه دانشآموزان نیست، اما دور بودن از مدرسه مخاطرات قطعی دارد».
اما در جلسه روسای کمیتههای تخصصی ستاد ملی مقابله با کرونا که روز جمعه برگزار شد اعضا تصمیم گرفتند تا ابتدا تمام شرایط و زیرساختهای بهداشتی ضروری، نظیر تامین استانداردهای مطلوب سرویسهای بهداشتی در مدارس، ایجاد امکان رعایت حداقل تراکم در کلاسهای درس، تهویه کلاسها، واکسیناسیون معلمان و کادر اداری، واکسیناسیون والدین دانشآموزان و در صورت تامین واکسن، واکسینه کردن آن دسته از دانشآموزان که دارای بیماریهای زمینهای هستند، انجام شده و سپس درباره دایر شدن حضوری کلاسهای درس تصمیمگیری شود. بر این اساس سال تحصیلی جدید از ابتدای مهر آغاز خواهد شد، اما آموزش حضوری تا فراهم شدن شرایط بهداشتی مقرر به تعویق خواهد افتاد.
این در حالی است که مجازی شدن آموزش در مدارس و دانشگاههای کشور ضربه سهمگینی به مقوله آموزش و فرهنگ دانشآموزان و دانشجویان وارد کرده و میکند که تبعات منفی آن ـ اگر جبران نشود ـ نه در روزهای آتی بلکه تا سالهای متمادی خود را نشان خواهد داد.
همزمان بسیاری از والدین براین باورند کرونا و آموزش غیر حضوری بیشتر در دانشآموزان ابتدایی اثر گذاشته و با توجه به تغییر کتابها و تخصصی بودن آنها اغلب والدین نمیتوانند آنگونه که باید در فراگیری دروس به آنها کمک کنند. محروم ماندن دانش آموزان از فضای شاد مدرسه و تلاش برای یادگیری، زندگی دسته جمعی و حضور در اجتماع از دیگر مشکلاتی است که آموزش غیر حضوری برای دانش آموزان ایجاد کرده است.
اما پرسشی که مطرح میشود این است که چرا بعد از گذشت دو سال از تجربه مجازی آموزش در کشور و نقدهای گسترده بر آسیبهای آموزش غیرحضوری، تلاشی برای پیدا کردن راهحلی جهت برگزاری کلاسها به صورت حضوری با نگاه به تجربه سایر کشورها صورت نگرفت؟ این در حالی است که مطابق با اعلام وزارت آموزش و پرورش؛ سه میلیون دانش آموز از گردونه تحصیل خارج شدند. بیشتر آنها کودکان یا نوجوانانی هستند که یا به ابزار هوشمند مثل موبایل و تبلت دسترسی ندارند یا در مناطقی زندگی میکنند که اینترنت در آنجا نیست.
علی پورسلیمان، کارشناش آموزش و پرورش در واکنش به این موضوع میگوید: از زمانی که بحران شیوع ویروس کرونا به صورت رسمی از طرف مقامات دولتی اعلام و متعاقب آن مدارس از ابتدای اسفند ۹۸ تعطیل شد، وزارت آموزش و پرورش به قول خودش در برابرش غافلگیر شد. البته این غافلگیر شدن فقط مختص ایران نبود بلکه خیلی از کشورها، چون در برابر یک موقعیت تعریف نشده یا غیر قابل پیشبینی قرار گرفته بودند، با چنین وضعیتی رو به رو شدند.
او ادامه میدهد: اما نکته مهم این است که آنها به خاطر وجود زیرساختهای مهم آموزش به ویژه در آموزش آنلاین یا مجازی و از طرف دیگر به خاطر ساختار و پیکربندی درست که برای آموزششان تعریف کردهاند، خیلی سریع توانستند خودشان را با شرایط جدید زیست کرونایی تطبیق بدهند.
این کارشناس اضافه میکند: مدارس این کشورها مدتی تعطیل شد، اما به هر صورت سعی کردند بر اساس تقویم آموزشی کلاسهای خودشان را ادامه دهند. درست است که در سند تحولهای بنیادین اشاره شده که باید آموزشهای الکترونیک و آنلاین در انواع آموزش تعریف شوند و از طرف دیگر هم قبلاً تجربه مدارس هوشمند را داشتهایم، اما متأسفانه به خاطر نبود زیرساختها و مهمتر از آن نمایشی بودن کارها با شرایط خوبی روبرو نشدیم. متأسفانه کرونا خودش را به نظام آموزشی ایران تحمیل کرد.
او با بیان اینکه وزارت آموزش و پرورش در این زمینه برنامه مشخصی نداشته و قاطعیت و اراده لازم برای اجرای برنامههای خودش ندارد، میگوید: وزارت آموزش و پرورش سه بار تصمیم گرفت که مدارس را بازگشایی کند، اما متأسفانه اراده و قاطعیت لازم برای بازگشایی مدارس نداشت و این موضوع موجب بیاعتماد شدن خانوادهها و ذینفعان آموزش نسبت به عملکرد آموزش و پرورش شد.
پور سلیمان با بیان اینکه این بیاعتمادی باعث شد خانوادهها بعضاً نگذارند دانشآموزان در مدارس حضور پیدا کنند، تاکید میکند: مهمتر از آن در این مدت ۱۹ ماهه متأسفانه وزارت آموزش و پرورش برنامه خاصی برای ارتقای بهداشت مدارس نداشته است، یعنی میزان بودجهای که برای ارتقای بهداشت مدارس برای مقابله با کرونا اختصاص داده بودند، بودجه کافی نبود. ما در حال حاضر صد و ده هزار مدرسه در کل کشور داریم، بودجهای که اختصاص داده بودند به اندازه مواد ضد عفونی کننده ساده هم نبود چه برسد به اینکه بخواهند سرویسهای بهداشتی را تجهیز کرده و یا اقدامات بهداشتی ویژهای انجام دهند.