از منظر فشار معیشتی، سهم مسکن از هزینه خانوار شهری در سال ۱۴۰۳ به ۴۳/۷درصد رسیده (۱۴۰۲: ۴۲/ ۴). این سهم در تهران بهطور بیسابقهای نزدیک ۶۰ درصد گزارش شده است؛ وضعیتی که نشان میدهد بخش عمده درآمد خانوارها صرف اجاره یا هزینههای مرتبط با مسکن میشود و فضای مصرف دیگر اقلام را تنگ میکند
جوان آنلاین: طی ۴۷ سال گذشته، مسکن همواره بهعنوان یک اولویت مطرح بوده است؛ از فرمان تاریخی امام خمینی (ره) برای تشکیل «حساب ۱۰۰» در ۲۱ فروردین ۱۳۵۸ تا تأکید اخیر رهبر انقلاب در شهریور ۱۴۰۴ که مسکن را «یکی از مشکلات اساسی کشور» خواندند. با وجود این تأکیدات مکرر، چرا امروز بیش از ۴۰ درصد خانوارهای مستأجر به سختی زندگی میکنند و کشور با کمبود نزدیک به ۷ میلیون واحد مسکونی دستوپنجه نرم میکند؟
بازار مسکن با معضلات ساختاری روبهروست که آثار آن بر زندگی میلیونها خانوار سایه انداخته است. بر اساس گزارش مرکز پژوهشهای مجلس در سال ۱۴۰۲، ۴۰درصد خانوارهای مستأجر مشکلات عمده دارند؛ به این معنا که بیش از ۲ میلیون خانواده بخش اعظم درآمد خود را صرف اجارهبها میکنند. در کنار این واقعیت، آمارها از کمبود حدود ۷ میلیون واحد مسکونی در کشور حکایت دارد؛ شکافی که به افزایش اجارهها، گسترش حاشیهنشینی و عقبماندن خانوادهها از خانهدار شدن منجر شده است.
این معضل در حالی ادامه دارد که مسکن از همان نخستین روزهای پس از پیروزی انقلاب، در سطح عالی نظام یک اولویت جدی تلقی میشد. امام خمینی (ره) در ۲۱ فروردین ۱۳۵۸ با صدور فرمان تاریخی «حساب ۱۰۰» دستور تأسیس بنیاد مسکن انقلاب اسلامی را دادند تا ساخت خانه برای محرومان در صدر برنامهها قرار گیرد. اکنون و پس از گذشت بیش از چهار دهه، رهبر انقلاب در دیدار با دولت چهاردهم در شهریور ۱۴۰۴ بار دیگر بر حل این معضل تأکید و تصریح کردند: «مسکن یکی از مشکلات اساسی کشور است.» این تکرار مستمر نشان میدهد مسکن نه یک مسئله مقطعی، بلکه بحرانی ساختاری است که هنوز راهحل قطعی برای آن ارائه نشده است.
فرمان تاریخی حساب ۱۰۰ در فروردین ۱۳۵۸