تاریخ تشیع، مجموعهای از حوادث پراکنده نیست؛ بلکه زنجیرهای بههمپیوسته از یک جریان تمدنساز است که غایت آن برقراری حکومت جهانی توحید بر پایه عدل و عقلانیت است. در کانون این زنجیره، دو مفصل حیاتی قرار دارد: قیام سرخ حسینی و قیام سبز مهدوی. پیوند میان این دو، چنان استوار است که میتوان ظهور را «امتداد عاشورا» و ثمره تمامعیار قیامهای انبیاء دانست. در این نوشتار، اهداف مشترک این دو نهضت را تبیین میکنیم.
ابوالقاسم شکوری
نخستین هدف در هر دو قیام، اصلاح ساختار جامعه است. امام حسین علیهالسلام در وصیتنامه مشهور خود، انگیزه خروجش را نه جاهطلبی، بلکه «طلب اصلاح در امت جدش» معرفی فرمود. این آرمان که در سال ۶۱ هجری به دلیل غربت امام ناتمام ماند، در قیام مهدوی به تکامل غایی خود میرسد. حضرت مهدی (عج) نیز برای اصلاح جهانی که دچار معضلات عمیق فرهنگی، سیاسی و اقتصادی شده، قیام میکند تا بشریت را از سردرگمی و گمراهی برهاند. در واقع، اگر هدف عاشورا تربیت انسان و پیافکنی جامعه توحیدی بود، قیام مهدوی بستر تحقق جهانی این آرمان است.
۲. احیای سنت نبوی و ستیز با بدعتها