اقتصاد۲۴- بررسیها نشان میدهد صنعت پالایش کشور که بخش بزرگی از بازار پرتقاضای کنونی ایران را پوشش میدهد در انحصار دولت یا نهادهای شبهدولتی است. بر اساس دادههای موجود، به جز پالایشگاه کرمانشاه که ۸۰ درصد سهام آن در فرایند خصوصیسازی به بخش خصوصی واگذار شده، ۹ پالایشگاه دیگر در مالکیت دولت و نهادهای عمومی غیردولتی، بازاری کاملا «انحصاری» را شکل دادهاند که از روغن موتور و فرآوردههای سوختی و نفتی شروع میشود و به انواع حلالها و مواد مورد استفاده از صنایع میرسد.
این گزارش بر اساس دادههایی به دست آمده که مرکز پژوهشهای مجلس در سلسله گزارشهایی با هدف بررسی نقش شبهدولتیها در اقتصاد ایران انجام میدهد. این بررسی به خوبی نشان میدهد که دولت چگونه قیمت انرژی در برخی فرآوردهها مانند سوخت را در دست خود نگه داشته و از طرف دیگر، چگونه فضای نوسان قیمتی به ویژه در بخش روانکارها را ایجاد کرده است. در یک سال گذشته، با اینکه قیمت سوخت به صورت دستوری در یک جا نگه داشته شده، اما بهطور مثال قیمت روغن موتور با شوکهای عجیبی روبرو شده که حالا میتوان بازتاب آن را در افزایش سود شرکتهای دولتی حاضر در بورس مشاهده کرد. بازیگران اصلی بازار پالایش نفت ایران را این سازمانها تشکیل میدهند: دولت و نماینده آن شرکت پالایش و پخش فرآوردههای نفتی، سازمان تامین اجتماعی، شرکتهای سهام عدالت، صندوق بازنشستگی بانکهای ملی و بانکهای ادغام شده و وزارت نفت، سازمان تامین اجتماعی، نیروهای مسلح و دست آخر هیات امنای صرفهجویی ارزی.