اقتصاد۲۴- در شرایطی که آگهی‌های فروش خودرو‌های گذرموقت در پلتفرم‌های آنلاین ثبت آگهی رو‌به‌رشد است، حضور پررنگ خودرو‌های یادشده در خیابان‌ها و جاده‌های کشور سوال‌برانگیز است.
آنچه مشخص است خودرو‌های گذرموقت طبق مقررات گمرکی تنها زمان کوتاهی می‌توانند در سرزمین اصلی حضور داشته باشند، حال آنکه ورود گسترده این نوع خودرو‌ها این سوال را مطرح کرده که چگونه با وجود محدودیت قانونی، بازاری برای خرید و فروش این دست از خودرو‌ها حتی در تهران شکل گرفته است؟
خودرو‌های گذرموقت به خودرو‌هایی گفته می‌شود که با مدت‌زمان محدودی اجازه تردد در کشور دارند و در زمان مقرر نیز باید از کشور خارج شوند. البته این خودرو‌ها می‌توانند در مناطق آزاد حضور داشته باشند، اما حضور آن‌ها در سرزمین اصلی با محدودیت همراه است. نکته قابل توجه اینکه خرید و فروش یا حتی اجاره خودرو‌های گذرموقت از نظر قانونی غیرمجاز است و هیچ‌گونه مجوز رسمی برای خریدوفروش خودرو‌های گذرموقت وجود ندارد. با‌این‌حال به نظر می‌رسد که تجارت زیرزمینی در این زمینه شکل گرفته است.
«دنیای اقتصاد» برای پیگیری بازار خرید و فروش خودرو‌های گذرموقت با برخی از فروشندگان این خودرو‌ها و همچنین یک مقام مسوول در گمرک و یک واردکننده رسمی خودرو به گفتگو پرداخته است. در نگاه اول به نظر می‌رسد که بخشنامه ۲۱ تیرماه گمرک که اجازه حضور این دست از خودرو‌ها را از سه ماه به پنج ماه افزایش داده، می‌تواند دلیل اصلی اوج‌گیری حضور خودرو‌های گذرموقت در پایتخت باشد. با این وجود دستورالعمل جدید گمرک تمدید زمان حضور در سرزمین اصلی را برای این دست از خودرو‌ها ممنوع کرده است.
با‌این‌حال فروشندگان همچنان اصرار دارند که با دریافت مبالغی بین دوهزار تا سه‌هزار و پانصد دلار می‌توانند مهلت زمانی قانونی حضور خودرو‌ها در سرتاسر کشور را تمدید کنند. به نظر می‌رسد که به‌رغم ممنوعیت قانونی، یک بازار زیرزمینی با دور زدن قانون در سرزمین اصلی برای خرید و فروش خودرو‌های پلاک گذرموقت ایجاد شده است. یک واردکننده رسمی خودرو‌های نو در این رابطه می‌گوید افزایش مدت‌زمان قانونی حضور این خودرو‌ها به پنج ماه باعث شده که عده‌ای با استفاده از افرادی که اقامت کشور‌های دیگر را دارند برای خودرو‌های گذرموقت بازاری در سرزمین اصلی و حتی پایتخت ایجاد کنند.
کافی است در یکی از پلتفرم‌های ثبت آگهی عبارت «گذرموقت» را جست‌وجو کنید تا لیستی از آگهی‌های فروش انواع این خودرو نمایان شود. آدرس‌های ثبت‌شده نیز عموما مناطق مختلف تهران است. در برخی از این آگهی‌ها ذکر شده که مراحل تمدید مجوز توسط فروشنده انجام می‌شود. با برخی از این فروشندگان تماس گرفتیم تا شرایط خرید و فروش خودرو‌های گذرموقت را جویا شویم. آگهی اول مربوط به یک دستگاه خودروی لکسوس تولید سال ۲۰۱۸ است که شش‌میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان قیمت‌گذاری شده و به گفته فروشنده، از کردستان عراق وارد شده است. وی در مورد شرایط استفاده از این خودرو در تهران می‌گوید پنج ماه اجازه تردد این خودرو پابرجاست و پس از آن نیز خریدار باید ۱۵۰ میلیون تومان به فروشنده تحت عنوان خدمات تمدید اجازه تردد پرداخت کند تا دوباره اجازه پنج‌ماهه برای حضور در سرزمین اصلی را بگیرد.