اقتصاد۲۴- بازار ارز ایران در هفتههای اخیر بار دیگر تحت تأثیر تحولات سیاسی و دیپلماتیک، به یکی از پرنوسانترین دورههای خود وارد شده است. فعال شدن مکانیسم ماشه از سوی سه کشور اروپایی و ارسال نامه رسمی به شورای امنیت سازمان ملل برای بازگرداندن تحریمهای تعلیقشده، فضای انتظاری جدیدی را در بازارهای مالی کشور ایجاد کرده است.
این اقدام که در چارچوب توافق هستهای ۲۰۱۵ تعریف شده بود، اکنون بهعنوان یکی از مهمترین محرکهای روانی بازار ارز عمل میکند و واکنشهای سریع و گستردهای را در قیمت دلار، یورو، درهم و سایر ارزهای مبادلهای به همراه داشته است؛ چندان که قیمت دلار در بازار آزاد را از حدود ۹۰ هزار تومان به ۱۰۷ هزار تومان رساند؛ هرچند نرخ ارز به کانال ۱۰۱ هزار تومان عقبنشینی کرد.
مهدی دارابی، کارشناس مسائل ارز در پاسخ به اینکه فعال شدن مکانیسم ماشه تا چه حد میتواند محرک تقاضای سفتهبازانه در بازار ارز شود؟ به اقتصاد ۲۴ گفت: «اولین نکته این است که روند بلند مدت نرخ ارز ما با توجه به مسائل مزمن اقتصادی که داریم، همچنان رو به افزایش است. فارغ از بحث مکانیسم ماشه، به دلیل فعال بودن انتظارات تورمیمان همچنان رشد نرخ ارز را داریم. نکته دوم این است که عمده مبادلات ارزی ما مربوط به حساب جاری میشود که به واردات و صادرات بازمیگردد. اگر اثر مکانیسم ماشه بر حساب جاری باشد، انتظار داریم این مقطع با ثبات باشد و اگر اثری بر حساب جاری نداشته و صرفا بر بازار سرمایه اثرگذار باشد، منجر به افزایش مقطعی تقاضای دلار، کاهش نرخ بازگشت ارز و بازگشت کالا به کشور میشود.»