در سالهای اخیر، بحران آب به یکی از مهمترین چالشهای زیستمحیطی و اقتصادی در ایران تبدیل شده است. کاهش بارشهای سالانه، افزایش دما و تغییرات اقلیمی باعث شدهاند که منابع آبی کشور به شدت تحت فشار قرار بگیرند. در این راستا، استفاده از تکنولوژیهای نوین برای مدیریت و تأمین منابع آب، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. یکی از این تکنولوژیها، بارورسازی ابرها است که به عنوان یک راهکار برای افزایش بارش و بهبود وضعیت منابع آبی شناخته میشود.
جوان آنلاین: بارورسازی ابرها که محمد مهدی جوادیان زاده رئیس سازمان توسعه و بهره برداری فن آوریهای نوین آبهای جوی در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان گفته بود: بارور سازی پیوسته ابرها نیازمند به بررسی چندین جنبه از این تکنولوژی است. باروری ابرها روشی برای تأثیرگذاری روی ابرهای طبیعی است که آب بیشتری از ابر به شکل باران یا برف گرفته میشود. بارورسازی ابرها در روش کلاسیک با افزودن مواد (یدید نقره)به داخل یک ابر، برای زمانهایی بکار میرود که سامانه ابری بارشزایی در منطقه مورد نظر حضور داشته و دارای معیارهای مورد نیاز اجرای عملیات باشد؛ لذا هر ابری مناسب اجرای عملیات بارور سازی نیست. شرایط و معیارهای مورد نیاز اجرای عملیات باروری ابرها شامل شرایط دمایی مناسب، ضخامت ابر، میزان محتوای آبی ابر و. میباشد که میتواند در بارور پذیری یک سامانه ابری تاثیرگذار باشد. بارورسازی ابرها در جهان به عنوان یک روش مقرون به صرفه برای استحصال آب از منابع آبهای جوی اثبات و درصد تاثیر آن بر افزایش بارش مشخص شده است.
او افزود: در دنیا بارورسازی ابرها علاوه بر افزایش بارش با اهداف مختلفی از قبیل سرکوب تگرگ، مهزدایی، تاخیر و جلوگیری از بارش و افزایش آب پشت سد به منظور افزایش توان نیروگاههای برقآبی نیز استفاده میشود. در کشور ما ایران با توجه به قرارگیری در مناطق خشک و نیاز مبرم به منابع آبی تجدیدپذیر، بارورسازی ابرها تنها به منظور افزایش بارش در حوضههای مختلف آبریز انجام میشود. همچنین در مقایسه با کشورهای پیشرو در زمینه بارورسازی ابرها با کمبود شدید زیرساختها از قبیل تجهیزات بارورسازی ابرها شامل هواپیما، پهپاد و ژنراتورهای زمینی، سنسورهای هوا برد و زمینی بارورسازی ابرها، رادارهای هواشناسی، آزمایشگاههای مجهز برای تستهای آزمایشگاهی، آموزشهای تخصصی بهروز و … مواجه هستیم.
او افزود: اما با توجه به شرایط تحریمی و اقتصادی کشور در برخی زمینهها مانند ساخت و تامین مواد بارورسازی، ارتقای روشهای اجرا مانند استفاده از فلرهای سوزنده در محل، استفاده از پهپاد ساخت داخل و ژنراتورهای زمینی بارورسازی ابرها پیشرفتهای خوبی صورت گرفته است. بر اساس گزارشهای منتشر شده توسط مراجع معتبر جهانی، در دنیا ۷۰ کشورحداقل برای یک بار هم که شده از این تکنولوژی استفاده کردهاند و ۳۹ کشور جهان بطور مستمر در حال استفاده از این فناوری هستند.
او در پاسخ به این سوال که بسیاری باور دارند، بارورسازی ابرها سبب ایجاد سیل در مناطق مختلفی از کشور میشود. این موضوع را چگونه ارزیابی میکنید؟ بیان کرد: یکی از معیارهای تعلیق عملیاتهای بارورسازی ابرها سامانههای بارشی هستند که با احتمال وقوع سیلاب همراه هستند. در یک منطقه زمانی تصمیم به اجرای عملیات بارورسازی ابرها گرفته میشود که ریسک رخداد سیل در آن منطقه برای سامانه بارشی مورد نظر وجود نداشته و یا خیلی پایین باشد؛ در برنامه ریزی و اجرای عملیات باروری ابرها نیز به هشدارهای سازمان هواشناسی با درجات مختلف اهمیت مبنی بر احتمال وقوع سیل در یک منطقه نیز توجه کافی میشود