
اقتصاد۲۴- سینمای ایران، همواره آینهای از این مرز و بوم بود و طی سالها، بسیاری از فیلمها تجلی رابطه جامعه و سینما شدند. در واقع زندگی خاکی و اجتماعی اقتضای آن را دارد که نسبتی بین هنر خاص و فرهنگ بهطور عام یا جامعهای که هنرمند در آن زندگی میکند، برقرار باشد. پس سینما نیز به عنوان هنر هفتم، طبق مفهوم ذاتی، نمیتواند با جامعه و مضامین اجتماعی بیگانه باشد. با این حال رفته رفته، بُعد صنعتی سینما به مفاهیم ذاتی غالب شد و این هنر نیز برای بقا به دنبال درآمد گشت. فروش ۶۰۰ میلیاردی سینمای ایران از ابتدای سال جاری تا امروز، به مدد اکران چند اثر کمدی، مصداقی بر این مدعا و اتفاق قابل توجهی است، اما تازه نیست. در سراسر دنیا نیز، عرف تجاری سینما خط و مشی ویژهای دارد و گیشه، سریعترین منبع دسترسی به پول است.
بین ۲۵ تا ۳۰ درصد درآمد فیلمهای سینمای آمریکا از طریق بلیتفروشی از سالن است و سالنها غیر از جهتدهی به جریان سینما کارکرد ویژه دیگری که دارند، همین پول سریعالوصول است. تا سالها پیش در ایران اما، شرایط متفاوت بود. تا سال ۱۴۰۱ که سینمای ایران رسما وارد دوران پساکرونا و بحرانهای به یادگار مانده از آن شد، مساله بدهی سینماداران به صاحبان فیلمها حتی با افزایش قیمت بلیت و اکران فیلمهای تازه در فصل طلایی اکران نیز آنطور که انتظار میرفت، سرشکن نشد. سال گذشته اما، به دنبال فروش چند فیلم کمدی و اکران طولانیمدت و غیرمعمول آنها، رونق مالی به سینماهای ایران بازگشت. در طول یک سال گذشته و در غیاب فیلمهای اجتماعی، کمدیها یکهتاز گیشهها بودند و سینماداران از این فیلمها به عنوان نجاتبخش گیشهها یاد کردند. روندی که به سال ۱۴۰۳ نیز منتقل شد. در این بین، مسیری که مدیران سینمای ایران پس از پشت سر گذاشتن حوادث سیاسی و اجتماعی طی دو دهه اخیر، پیش گرفتند نیز، پناه بردن به ژانر کمدی برای نجات بود. مسیری که بخش گستردهای از جامعه نیز خواسته یا ناخواسته به آن پیوست و در دورههایی خاص، سقوط ژانر اجتماعی و صعود ژانر کمدی حاصل شد. به این ترتیب صدرنشینی فیلمهای کمدی به ویژه پس از بزنگاههای سیاسی و اجتماعی خاص، بیسابقه نیست.
۶۲۰ میلیارد تومان فروش و ده میلیون و ۹۳۶ هزار مخاطب، حاصل اکران ۲۱ فیلم در ۲۷۳ هزار سانس سینماهای کشور، آورده نیمه نخست سینمای ایران بود. طبق آمار سمفا تا این لحظه، «تمساح
خونی» به کارگردانی جواد عزتی با ۱۶۵ میلیارد تومان فروش، «تگزاس۳» به کارگردانی مسعود اطیابی با ۱۴۷ میلیارد تومان فروش، «مست عشق» به کارگردانی حسن فتحی با ۱۱۲ میلیارد تومان فروش، «سال گربه» به کارگردانی مصطفی تقیزاده با ۶۱ میلیارد تومان فروش و «خجالت نکش۲» به کارگردانی رضا مقصودی با ۵۰ میلیارد تومان فروش، صدرنشینان جدول اکران هستند. همانطور که مشخص است، چهار فیلم کمدی و یک فیلم تاریخی، پرفروشهای گیشه را تشکیل دادهاند درحالی که فیلم اجتماعی «بیبدن» به کارگردانی جواد علیزاده، با ۴۶ میلیارد تومان فروش، در جایگاه ششم جدول قرار دارد. در بررسی دیگر، کل فیلمهای اجتماعی حاضر در گیشه، اندازه یکی از چند کمدی صدرنشین جدول اکران فروش نداشتند که عمده دلیل آن فضای غمآلود، تلخ و گزنده این فیلمهاست.
