باران اسیدی در تهران؛ هشدار یا بزرگنمایی رسانه‌ای؟

این روزها هر بارش کوتاه باران در اوج آلودگی هوا با برچسب «اسیدی و خطرناک» در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود، اما واقعیت علمی چیست؟ آیا واقعاً هر قطره باران در هوای آلوده تهدیدی مستقیم برای سلامت است یا شایعه‌ای رسانه‌ای برای افزایش اضطراب عمومی؟

باران اسیدی چیست؟

به گزارش ایونا، باران اسیدی پدیده‌ای است که زمانی رخ می‌دهد که pH بارش از حدود ۵٫۶ پایین‌تر بیاید؛ اتفاقی که عمدتاً ناشی از حضور دی‌اکسیدگوگرد (SO₂) و اکسیدهای نیتروژن (NOx) در جو است. این گازها، که در روزهای آلوده از احتراق سوخت‌های فسیلی نیروگاه‌ها، خودروها و صنایع آزاد می‌شوند، با بخار آب واکنش داده و اسید سولفوریک و اسید نیتریک تولید می‌کنند.

مطالعات نشان می‌دهد که در دوره‌های وارونگی دما و آلودگی شدید، احتمال کاهش pH باران افزایش می‌یابد. اما شدت اسیدی شدن هر بارش به ترکیب دقیق آلاینده‌ها، مدت ماندگاری آن‌ها و حضور ذرات خنثی‌کننده مثل گردوغبار قلیایی بستگی دارد. به عبارت دیگر، نمی‌توان مطلقاً گفت که هر باران در روز آلوده، اسیدی و خطرناک است.

از منظر سلامت، تماس مستقیم با باران اسیدی معمولاً به اندازه برخورد با یک اسید قوی خطرناک نیست. خطر واقعی از همان آلاینده‌هایی ناشی می‌شود که باران را اسیدی می‌کنند؛ ذرات و گازهای سولفات و نیترات هنگام استنشاق می‌توانند ریسک بیماری‌های قلبی‌–عروقی، مشکلات ریوی و آسم را افزایش دهند. بنابراین مسئله اصedItem.id === ‘undefined’) {
return;
}
const safeId = encodeURIComponent(selectedItem.id);
container.style.display = ‘flex’;
linkEl.href = `/fa/news/${safeId}`;
})();