اقتصاد۲۴- گزارشهای تازه منتشر شده از سوی مؤسسات رصدکننده بازار نفت، نشان میدهد صادرات نفت ایران به چین در ماههای اخیر با افت محسوسی مواجه شده است؛ موضوعی که میتواند نشانهای از کاهش تقاضا برای نفت ایران در مهمترین بازار صادراتی آن باشد. با این حال کارشناسان معتقدند برای قضاوت قطعی درباره روند نزولی صادرات نفت ایران باید مجموعهای از عوامل ازجمله وضعیت ذخایر شناور، شرایط بازار جهانی نفت، سیاستهای پالایشی چین و رقابت نفت روسیه را بهطور همزمان مورد توجه قرار داد.
بر اساس گزارشی که بلومبرگ منتشر کرده، جریان صادرات نفت ایران به چین در ماه مه به حدود ۱۶۰ هزار بشکه در روز سقوط کرده است. این رقم در مقایسه با ماه فوریه که صادرات نفت ایران به چین حدود ۱.۸ میلیون بشکه در روز برآورد شده بود، کاهش بسیار چشمگیری را نشان میدهد. اگر این ارقام دقیق باشند، صادرات روزانه نفت ایران به چین، ظرف کمتر از سه ماه بیش از ۹۰ درصد کاهش یافته است.
در کنار آمار صادرات، دادههای شرکت ردیابی نفتکشها «کپلر» نیز تصویری متفاوت از وضعیت بازار نفت ایران ارائه میدهد. این دادهها نشان میدهد در مجموع حدود ۱۳۲ میلیون بشکه نفت در نفتکشهای مستقر در داخل و خارج از خلیجفارس ذخیره شده است. از این میزان دستکم ۵۷ میلیون بشکه در کشتیهایی قرار دارد که در نزدیکی سواحل چین همچنین تنگههای سنگاپور و مالاکا مستقر هستند. وجود چنین حجم بزرگی از نفت ذخیره شده در دریا معمولاً به این معناست که عرضه از تقاضا پیشی گرفته یا خریداران به دلایل مختلف از تخلیه سریع محمولهها خودداری کردهاند. با این حال نکته قابل توجه آن است که حجم نفت ذخیره شده در نفتکشهای شناور نسبت به دوره اوج تنشها و محدودیتهای حملونقل در خلیجفارس حدود ۵۵ درصد کاهش یافته است. این موضوع میتواند، نشانهای از تخلیه تدریجی ذخایر و مصرف بخشی از نفت انبارشده، باشد. از اینرو برخی تحلیلگران معتقدند، کاهش صادرات ثبتشده در یک ماه الزاماً بهمعنای افت پایدار فروش نفت ایران نیست و ممکن است بخشی از نیاز پالایشگاههای چینی از طریق ذخایر موجود تأمین شده باشد.