تعلیق حسابشده همکاری ایران با آژانس بین المللی انرژی اتمی، تلاشی برای اصلاح رژیم فعلی منع اشاعه است، نه رد کامل آن. قابل توجه است که ایران هنوز از NPT خارج نشده است؛ برخلاف کره شمالی که در سال ۲۰۰۳ در واکنش به شکست مذاکرات هستهای از این پیمان خارج شد.
به گزارش سرویس بین الملل تابناک، اندیشکده آمریکایی استیمسون در مقالهای به بررسی تاثیرات جنگ ۱۲ روزه بر همکاری ایران با آژانس بین المللی انرژی اتمی پرداخته که در ادامه آمده است.
لازم به ذکر است انتشار مقالات خارجی به معنای تایید محتوای آن از سوی تابناک نیست.
تصمیم ایران برای اخراج بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) هم بهعنوان دفاعی در برابر تجاوز خارجی و هم بهعنوان یک استراتژی تهاجمی پس از یک جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل و ایالات متحده و سالها حملات علیه دانشمندان و زیرساختهای ایرانی تلقی میشود.
قانونگذاری ایران برای تعلیق تمام همکاریهای داوطلبانه با آژانس، هم به منزله شکافی در نظام حاکم بر عدم اشاعه هستهای است و هم حرکتی حسابشده برای بازتنظیم شرایط تعامل با این نهاد. این قانون، نظارت بر نصب تجهیزات، دسترسی بازرسان به سایتهای هستهای اعلامشده و تبادل اطلاعات را تا زمانی که تضمینهای امنیتی قابل راستیآزمایی و اطمینان از حفظ حقوق حاکمیای رقابت قدرتهای بزرگ تبدیل خواهد شد.
روزهای آینده، آزمونی سرنوشتساز خواهد بود برای اینکه آیا نهادهای چندجانبه میتوانند خود را با واقعیتهای قرن ۲۱ تطبیق دهند یا اینکه نظم هستهای جهانی به حوزههای نفوذ رقیب فرو خواهد پاشید.
شاید درس نهایی این تقابل این باشد که دیپلماسی هستهای نمیتواند در فضایی بدون اعتماد دوام آورد — و اعتماد، جایی که استانداردهای دوگانه حاکم است، نمیروید.
از نگاه ایران، مسیر آینده تنها با راهحلهای فنی هموار نمیشود، بلکه نیازمند ثبات اخلاقی است: این درک که امنیتی که بر ناامنی دیگران بنا شده، امنیت واقعی نیست.