اقتصاد ۲۴ – مجتبی فردوسیپور در مورد لزوم افزایش همکاریهای تجاری با کشورهای حوزه خلیج فارس اظهار کرد: اهمیت همکاریهای ایران و شش کشور حاشیه جنوبی خلیج فارس موضوع جدیدی نیست و با توجه به سابقه تاریخی این گونه تعاملات به ویژه در حوزه اقتصادی پس از استقلال این کشورها تاکنون همواره مورد توجه بوده است، ولی بنا به تحولات امنیتی منطقه از شدت و ضعف برخوردار بوده است.
دلیل این اهمیت هم به سه ویژگی مهم ایران باز میگردد. نخست؛ اهمیت ژئوپلتیکی و ژئواکونومی است که برخلاف کشورهای مزبور که به استثنای عربستان سعودی، متکی به اقتصاد تک محصولی و تنگنای ژئوپلتیکی هستند، ایران از تنوع منابع اقتصادی به مراتب بیشتری به نسبت این کشورها و پهنه جغرافیایی با همسایگی پانزده کشور برخوردار است. دوم تنوع اقلیمی است که سبب شده تا ایران از ذخایر و منابع فسیلی و کانی به موازات کشاورزی صنعتی برخوردار باشد. سوم دست یابی به صنعت دانش بنیان و فنآوریهای نوین با شاخص برتر در غرب آسیا است.
وی افزود: در طرف مقابل هم شاخصها و ویژگیهایی وجود دارد که میتواند به این چرخه تعاملی کمک شایان توجهی کند. مهمترین ویژگی حجم تجارت فیمابین این شش کشور است که با توجه به تاسیس اتحاد گمرکی میان آنها با رشد 24 درصدی از سال 2003 تا سال 2019 یعنی قبل از پاندمی کووید 19، بالغ بر 90 میلیارد دلار رسیده بود.
همچنین وجود 58 میلیون نفر جمعیت با تولید ناخالص ملی به نسبت 1 هزار و 590 میلیارد دلار حائز اهمیت است. حال اگر ظرفیت ایران را برپایه تعاملات سازمان اکو محسوب کنیم. بازاری به حجم بالغ بر 450 میلیون جمعیت وحجم تجارت 100 میلیارد دلاری را به دست میدهد که ایران در این میان حکم پل ارتباطی را بازی خواهد کرد. با این رویکرد در چارچوب تعامل ایران و پانزده همسایه ظرفیت تعاملات اقتصادی برابر 2 هزار میلیارد دلار را به دست خواهد داد، که ایران در کانون این تعاملات ایفای نقش خواهد کرد. تحقق چنین هدفی نه تنها در توسعه اقتصادی کشورهای منطقه و به ویژه ایران مؤثر است بلکه میتواند پیامدهای مثبتی را در وضعیت امنیت پایدار منطقه برجای بگذارد.
فردوسیپور در پاسخ به سوالی در مورد موانع گسترش روابط تجاری ایران با این کشورها گفت: نخستین مانع، اتکای این کشورها به عنصر خارجی در ثبات سازی داخلی و خارجی است. مبدا این رویکرد نیز از پدیده اشغال کویت توسط حزب بعث عراق و سپس رواج سیاستهای غرب در منطقه بر پایه ایرانهراسی شکل گرفته است. در واقع توازن منطقهای با حضور عناصر فرامنطقهای دست خوش تغییر شد. همین امر تعاملات اقتصادی را به سمت و سوی تقابل تا سرحد جنگ اقتصادی، متکی بر تحریمهای همه جانبه ایران از سوی غرب، سوق داده است.