۱۴۰۳/۰۳/۲۹ ۱۳:۱۲
پرسش:
پیشرفتهای ۴۳ ساله جمهوری اسلامی بسیار طبیعی است اگر شاه هم بود، همینقدر پیشرفت صورت میگرفت.
پاسخ:
یکی از مسائل مطرح در رابطه با مسئله کارآمدی در نظام جمهوری اسلامی، مقایسه پیشرفتها پس از انقلاب با شرایط مشابه آن در صورت تداوم حکومت شاهنشاهی و رژیم پهلوی است. به این معنا که برخی میزان پیشرفتها را عادی و برخی بسیار پایینتر تعریف میکنند. به این معنا که اگر حکومت پهلوی ادامه داشت شاهد همین دستاورد و حتی بالاتر از آن به دلیل عدم تحریم و درافتادن با دنیا بودیم. برخی نیز اساساً مسئولان رژیم پهلوی را کارآمدتر و موفقتر میدانند. بهراستی اگر حکومت پهلوی ادامه داشت، لااقل به همین میزان دستاورد نداشت؟
در رابطه با مقایسه پیشرفتهای ایران با پیشرفتهای احتمالی رژیم پهلوی نکات زیر قابلتوجه است:
1. وقتی میخواهند کارآمدی (1) یک نظام سیاسی را بسنجند، ابتدا به موانع و امکانات توجه میکنند تا ببینند تحقق اهداف، در سایه موانع و امکانات چه وضعیتی دارد؟ جمهوری اسلامی ایران متشکل از نظام سیاسی و ملت انقلابی آن پس از پیروزی انقلاب سال 57، توسط ابرقدرتها قرار بود که به درس عبرتی برای سایر ملتهای ستمدیده جهان بدل شود، لذا اایران کارنامه اسفناک و غیرقابل قبولی از خود در پیشگاه چشم ملت بر جای گذاشت که یکی از دلایل سقوط اجتماعی این رژیم بود. برای نمونه تا پیش از انقلاب تنها چند درصد از روستاهای تهران برق داشتند درحالی که باوجود بحرانهای سنگین اقتصادی و سیاسی، طی چند دهه بالای 96 درصد روستاهای ایران به تکنولوژی انتقال برق مجهز شدند. (2) یا سواد صرفاً خواندن و نوشتن زنان در ایران با آن همه سروصدای تمدنی محمدرضا شاه تا پیش از پیروزی انقلاب طبق آمارهای جهانی حدود 30 درصد بوده است، اما پس از انقلاب، رشد تحصیلی زنان در دنیا رتبه اول و رشد تحصیلی زنان در جهان رتبه چهارم را به دست آورد. یا در تحصیلات پزشکی و رشد دانشگاهی، ایران از یک کشور واردکننده به یکی از قطبهای پزشکی و علمی ایران تبدیلشده است شتاب پیشرفت در ایران بعد از انقلاب، قابلمقایسه با دوران شاه نیست. برای اثبات این موضوع به اعداد توجه نمیکنیم، بلکه بایستی به رتبههای جهانی و شتاب ایران استناد کرد.