اگر سردار سلیمانی نبود، فتوای آیت الله سیستانی در بسیج مردم علیه داعش هرگز از روی کاغذ به واقعیت میدانی تبدیل نمیشد. او با بسیج همه امکانات، شبانهروز تلاش کرد و تشکیلات قوی به نام حشد الشعبی شکل گرفت؛ نیرویی متشکل از داوطلبانی که توانستند در برابر این تهدید بایستند و در نهایت داعش را در عراق شکست دهند
جوان آنلاین: با تشدید درگیریهای چندلایه در سوریه و همزمانی تجاوزات مکرر اسرائیل، بازفعالشدن تحرکات داعش و مداخلات مستقیم و غیرمستقیم امریکا بار دیگر مسئله امنیت منطقه و نقش ایران در کانون توجه قرار گرفته است. در چنین فضایی، بازخوانی ضرورت حضور ایران در سوریه و تدابیر راهبردی سردار شهید قاسم سلیمانی، نه صرفاً یک مرور تاریخی، بلکه تلاشی برای فهم پیوند میان تصمیمات دیروز و معادلات پرتنش امروز است. این تصمیمات که به تضعیف داعش و تثبیت نسبی دولت سوریه انجامید، اکنون این پرسش را مطرح میکند که بازدارندگی و مقاومت شکلگرفته در آن مقطع تا چه اندازه در مهار بحرانهای کنونی و تعریف خطوط امنیتی امروز منطقه نقشآفرین بوده است. در همین زمینه، گفتوگویی با آقای دکتر مسعود اسداللهی، تحلیلگر ارشد مسائل منطقه داشتیم تا ضمن پاسخ به پرسشهای مطرح، ابعاد و زوایای کلیدی تحولات سوریه در مقطع موردنظر بازخوانی و تحلیل شود.
با توجه به اینکه بحران سوریه پیش از ظهور داعش آغاز شد و میدان اصلی در اختیار طیفی متکثر از گروههای تکفیری بهویژه جبههالنصره بود، سردار سلیمانی بر چه اساسی بحران سوریه را یک تهدید فرامنطقهای و سازمانیافته تشخیص داد و چه عواملی سبب شد از همان ابتدا نسبت به این پرونده واکنش جدی نشان دهد؟
نکته مهمی که در بررسی تحولات سوریه باید به آن توجه کرد و شما هم به آن اشاره کردید، این است که در ابتدای بحران سوریه چیزی به نام داعش وجود نداشت. بحران سوریه در سال ۲۰۱۱ آغاز شد، در حالی که داعش در سال ۲۰۱۳ شکل گرفت. شش ماه اول بحران بیشتر به تظاهرات و اعتراضات گذشت و از نیمه دوم سال ۲۰۱۱ به تدریج به جنگ مسلحانه تبدیل شد. در ابتدای سال ۲۰۱۲، سردار سلیمانی، سردار همدانی را به عنوان نخستین رئیس مجموعه مستشاران نظامی ایران به سوریه اعزام کرد، یعنی ورود ایران به بحران سوریه زمانی بود که جنگ عملاً آغاز شده بود.
در آن مقطع، گروهی که نقش محوری در رهبری جریان مسلحانه داشت جبههالنصره بود. این گروه از سوی فردی به نام ابومحمد جولانی تشکیل شد، کسی که امروز با نام احمد الشرع از او یاد میشود. جبههالنصره شاخه رسمی القاعده در سوریه بود و در آن زمان هنوز گروهی به نام داعش وجود نداشت. به همین دلیل، تقلیل همه تحولات سوریه به «داعش» یک اشتباه رایج در رسانههاست که باعث خطای تحلیلی میشود.