به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، داستان حضرت آدم علیه السلام و ابلیس، حقیقی و واقعی است یا تمثیلی؟ ثمره و تفاوت این دو رویکرد چیست؟
بنابر روایت ابنا، سه دیدگاه درباره نمادین یا واقعیبودن قصص قرآنی مطرح است:
دیدگاه اول: داستانهای قرآن دارای واقعیت و حقیقت عینی هستند و قرآن برای تعلیم و تربیت مخاطبان، از حوادث واقعی و قضایای عینی استفاده کرده است؛ همانند کتاب گلستان که سعدی برای تربیت اخلاقی مردم، ماجراهای واقعی را نقل میکند.
دیدگاه دوم: داستانهای قرآن جنبهای سمبلیک و نمادین دارند و نوعی تخیل و صحنهسازی است که قرآن برای هدف ارزشمند هدایت و تربیت و نشاندادن ارزشها و ضد ارزشها از آن بهره برده است؛ همانند کتاب کلیله و دمنه که با خلق داستانهای تخیلی از زندگی حیوانات، به دنبال تربیت اخلاقی مردم است.
دیدگاه سوم: این دیدگاه از یکسو رویدادهای تاریخی قرآن را مورد تأیید شواهد علمیِذْ یَخْتَصِمُونَ: این [حقایق] از خبرهای غیبی است که به تو وحی میکنیم. و تو هنگامی که آنان قلمهای خود را [به عنوان قرعهزدن در آب] میانداختند که کدامیک از آنان سرپرستی مریم را عهدهدار شود، و نیز زمانیکه [برای کفالت او] با یکدیگر جدال و ستیز میکردند، نزد آنان نبودی» (آلعمران: ۴۴).
۱۱. «لَقَدْ کٰانَ فِی قَصَصِهِمْ عِبْرَهٌ لِأُولِی اَلْأَلْبٰابِ مٰا کٰانَ حَدِیثاً یُفْتَریٰ …: بهراستی در سرگذشت آنان عبرتی برای خردمندان است. [قرآن] سخنی نیست که بافتهشده باشد… د.» (یوسف: ۱۱۱).
۱۲. «نَحْنُ نَقُصُّ عَلَیْکَ أَحْسَنَ اَلْقَصَصِ بِمٰا أَوْحَیْنٰا إِلَیْکَ هٰذَا اَلْقُرْآنَ وَ إِنْ کُنْتَ مِنْ قَبْلِهِ لَمِنَ اَلْغٰافِلِینَ: ما بهترین داستان را با وحیکردن این قرآن بر تو میخوانیم و تو بهیقین پیش از آن از بیخبران بودی» (یوسف: ۳).