اقتصاد۲۴- افزایش مستمر هزینههای تولید در بخش دامداری، در کنار تداوم تورم و احتمال افزایش قیمت سوخت، زنگ خطر تازهای را برای بازار گوشت و لبنیات به صدا درآورده است؛ بازاری که هرگونه شوک قیمتی در آن، تنها یک مسئله اقتصادی نیست، بلکه مستقیما با امنیت غذایی و سلامت خانوارها ارتباط دارد. در ماههای اخیر، دامداران با افزایش هزینه خوراک دام، دارو، انرژی، نگهداری، نیروی انسانی، حملونقل و سایر نهادههای تولید مواجه بودهاند. این افزایش هزینهها در حالی اتفاق افتاده که قدرت خرید مصرفکننده نیز تحت فشار قرار دارد و بازار دیگر ظرفیت نامحدودی برای انتقال هزینههای جدید به قیمت نهایی کالا ندارد. اما اقتصاد یک زنجیره است و هزینهها در نهایت راه خود را به سمت بازار مصرف پیدا میکنند. وقتی هزینه تولید افزایش پیدا میکند، دامدار نمیتواند برای همیشه این افزایش هزینه را از جیب خود پرداخت کند. اگر قیمت فروش محصول متناسب با هزینه تمامشده افزایش پیدا نکند، حاشیه سود تولیدکننده کاهش مییابد و ادامه تولید برای بخشی از فعالان این بخش دشوار خواهد شد. نتیجه چنین وضعیتی میتواند کاهش تولید، کاهش عرضه و در نهایت افزایش بیشتر قیمتها باشد.
در این میان، موضوع افزایش احتمالی قیمت سوخت اهمیت ویژهای پیدا میکند. سوخت تنها یک قلم هزینه برای دامدار یا کارخانه لبنیات نیست. افزایش قیمت بنزین و بهخصوص گازوئیل میتواند در تمام زنجیره تولید و توزیع اثر بگذارد؛ از حمل خوراک دام و نهادهها گرفته تا انتقال دام، شیر خام، محصولات لبنی و توزیع آنها در شهرها؛ بنابراین اگر افزایش قیمت سوخت در کنار تورم موجود قرار بگیرد، بخش تولید با یک فشار مضاعف مواجه خواهد شد. ممکن است افزایش هزینه سوخت در نگاه اول تنها چند درصد به هزینه یک محصول اضافه کند، اما زمانی که این افزایش در چند مرحله از زنجیره حملونقل و توزیع تکرار شود، اثر نهایی آن میتواند درخور توجه باشد. این یعنی بازار گوشت و لبنیات در برابر یک ترکیب پرریسک از افزایش هزینه نهادهها، تورم عمومی و افزایش احتمالی هزینه حملونقل قرار دارد. اگر سیاستگذار در هفتههای پیشرو برای کاهش هزینه تولید و حمایت هدفمند از دامداران اقدام نکند، احتمال انتقال بخش قابل توجهی از این فشار هزینهای به بازار مصرف افزایش خواهد یافت. به همین دلیل، ریسک یک موج قابل توجه افزایش قیمت گوشت و لبنیات طی دو ماه آینده را نباید نادیده گرفت.