
اقتصاد۲۴- اگرچه برجام حاوی هیچ تعهد و توافقی درباب مسائل نظامی برای ایران نیست و از زمان امضای آن، دروغهای بسیاری درباره تضعیف توان نظامی ایران از سوی منتقدان دولت روحانی منتشر شد، اما تاثیری که این سند در حوزههای نظامی و مسئله جنگ گذاشت، دستاوردهایی را برای کشور به دنبال داشت که اهمیت آنها از دستاوردهای فنی هستهای یا اقتصادی کمتر نبود. مسائل موشکی، موازنه منطقه ای، خط وقوع جنگ و بهره برداری نظامی از تحریمها و در نهایت سیاستها و اقدامات جمهوری اسلامی ایران در حوزه نظامی پس از برجام، موضوعاتی بود که بعد از ساعتها مذاکره، در یک متن به نام برجام، حقوق ایران را تضمین کرد.
از سال۱۳۸۶ تا ۱۳۹۲ که سعید جلیلی دبیرشورای امنیت ملی و رئیس تیم مذاکره کننده هستهای را بر عهده داشت، شش قطعنامه با سطح تهدید خطر حمله نظامی به ایران تحمیل شد و پرونده هستهای ایران را از پروندهای «حقوقی» به پروندهای «امنیتی» و از آژانس بین المللی انرژی اتمی به شورای امنیت منتقل کرد. موضوعی که مسئله هستهای ایران را نه یک مسئله حقوقی بلکه تهدیدی برای صلح جهانی مطرح میکرد و نوع مواجهه کشورها حتی چین و روسیه با آن به مثابه خطری برای صلح بود.
در این راستا قطعنامه ۱۶۹۶ اولین قطعنامهای بود که برای تحریم خرید و فروش تکنولوژیهای خاص سلاح هستهای با ایران در ماه جولای ۲۰۰۶ (۱۳۸۵) با رأی موافق ۱۴ عضو شورای امنیت در مقابل رأی منفی قطر به تصویب رسید. در این قطعنامه علاوه بر درخواست تعلیق تمام فعالیتهای هستهای ایران و اجرای پروتکل الحاقی توسط این کشور از کشورها خواسته میشود از انتقال هر گونه اقلام، مواد، کالا و تکنولوژی که با فعالیتهای مربوط به غنی سازی و فرآوری مجدد سوخت هستهای و برنامههای موشک بالستیک ایران مرتبط است جلوگیری کنند.
دامنه شمول قطعنامه مزبور بدون اینکه موارد مشخصی از تسلیحات و حتی سلاحهای متعارف را نام ببرد، طیف وسیعی از سلاحهای متعارف مثل موشک و تکنولوژیهای مورد استفاده در تولید سلاحهای متعارف و نیز توانمندیهای هستهای نظامی را در بر میگرفت. هدف از آن نیز به ظاهر ممانعت از دسترسی ایران به توان تولید سلاح هستهای بود بنابراین قطعنامه مزبور دولتها را از کمک یا فروش مستقیم و یا غیر مستقیم کالاها و تکنولوژیهای مرتبط با غنی سازی فرآوری مجدد سوخت هستهای و آب سنگین منع میکرد. طبق این قطعنامه چنین ممنوعیتی باید در رابطه با خرید و فروش کالاها و تکنولوژیهای مربوط به پرتاب سلاح هستهای نیز اعمال میشد.
