صندوق توسعه ملی که قرار بود عواید ناشی از فروش نفت و گاز و میعانات گازی و فرآوردههای نفتی را به ثروتهای ماندگار، مولد و سرمایههای زاینده اقتصادی تبدیل کند، در حال طی مسیر انحرافی است
جوان آنلاین: سند دخلوخرج کشور سالهای آزگار نفتی بود و اقتصاد کشور از وابستگی بودجه به نفت رنج میبرد چراکه دولتها با آسودگی خیال این سرمایه ملی را صرف هزینههای جاری میکردند و کمتر به فکر استفاده از سایر ظرفیتهای کشور بودند و بدتر از آن اینکه نفت را با مشقت از زمین استخراج میکردند و با کمترین ارزش افزوده میفروختند، البته حتماً «تعارض منافع» برخی مسئولان در بهبود این مسیر بیتأثیر نبود و نیست، مثلاً چرا باید ایران بزرگترین تولیدکننده قیر باشد! صندوق توسعه ملی در چنین فضایی متولد شد تا هر سال بخشی از عواید ناشی از فروش نفت و گاز و میعانات گازی و فرآوردههای نفتی به ثروتهای ماندگار، مولد و سرمایههای زاینده اقتصادی تبدیل و سهم نسلهای آینده نیز از منابع نفت و گاز و فرآوردههای نفتی حفظ شود، اما گذشت زمان ثابت کرد این صندوق به قلک دولتها تبدیل شده است و با وجود ممنوعیت استفاده از منابع این صندوق برای اعتبارات هزینهای و تملک داراییهای سرمایهای و بازپرداخت بدهیهای دولت به هر شکل، چنین ممنوعیتی رعایت نمیشود و به گفته رئیس سازمان بازرسی کل کشور، «از ۱۵۰میلیارد دلار سرمایه صندوق ۱۰۰میلیارد دلار از سوی دولتهای مختلف برداشته شده است!».
صندوق توسعه ملی بهاستناد ماده ۱۶ قانون «احکام دائمی برنامههای توسعه کشور» با هدف تبدیل بخشی از عواید ناشی از فروش نفت و گاز و میعانات گازی و فرآوردههای نفتی به ثروتهای ماندگار، مولد و سرمایههای زاینده اقتصادی و نیز حفظ سهم نسلهای آینده از منابع نفت و گاز و فرآوردههای نفتی تشکیل شده و اموال و داراییهای این صندوق متعلق به دولت جمهوری اسلامی ایران است. همچنین بر اساس تبصره یک بند ۶ این ماده قانونی، «استفاده از منابع این صندوق برای اعتبارات هزینهای و تملک داراییهای سرمایهای و بازپرداخت بدهیهای دولت به هر شکل ممنوع است.»، اما دولتها غالباً! اعتنایی به چنین ممنوعیتی ندارند و به انحای مختلف درصدد برداشت از منابع صندوق، از قضا برای پرداخت بدهیها هستند.
زبان الکن صندوق
صندوق توسعه ملی باید شفاف کند که منابع این صندوق در چه مسیری استفاده شده و آیا مقاصد استفاده شده، همان هدفگذاری قانونی بوده است؟ رئیس سازمان بازرسی کل کشور اخیراً در چهارمین همایش بینالمللی صندوق توسعه ملی اعلام کرد: «از ۱۵۰میلیارد دلار سرمایه صندوق ۱۰۰میلیارد آن از سوی دولتهای مختلف در دورههای مختلف برداشت شده است، ما میتوانیم بگوییم مسئولان دولتها به صندوق به عنوان یک سرمایه نگاه کردهاند، اما ۱۰۰ میلیارد دلار کجا هزینه شده؟ آیا در فعالیتهای مولد هزینه شده یا برای کسری ناترازیها در منابع بودجه؟» صندوق توسعه باید شفافسازی کند که «۱۰۰میلیارد دلار کجا هزینه شده است؟».