در روزهایی که کشور شرایط جنگی را تجربه میکرد، بسیاری از نهادهای فرهنگی و هنری تلاش کردند سهم خود را در روایت، ثبت و بازنمایی این مقطع ایفا کنند. فضای فرهنگی کشور کموبیش درگیر ثبت لحظههای تاریخی بود؛ از تولیدات فوری رسانهای گرفته تا شکلگیری فراخوانها و پروژههای مستندسازی. با این حال، درباره انجمن سینمای جوانان ایران به عنوان مهمترین نهاد متولی فیلم کوتاه کشور، این پرسش همچنان مطرح است که سهم این مجموعه در روایت روزهای جنگ چه بوده و چه اقدام مؤثری از سوی آن صورت گرفته است؟
جنگ؛ فرصتی برای ثبت تاریخ یا یک موقعیت از دسترفته؟
جنگ، فارغ از ابعاد نظامی و سیاسی، همواره یکی از مهمترین بزنگاههای تولید آثار فرهنگی و هنری به شمار میرود. تجربههای تاریخی نیز نشان دادهاند که بسیاری از آثار ماندگار سینما و مستند، محصول ثبت بهموقع وقایع در متن بحرانها هستند. از همین رو انتظار میرفت انجمن سینمای جوانان ایران با برخورداری از شبکه گسترده دفاتر استانی و حضور صدها فیلمساز جوان در سراسر کشور، در روزهای جنگ به یکی از فعالترین نهادهای فرهنگی کشور تبدیل شود.
ظرفیت گسترده دفاتر استانی چرا فعال نشد؟
این انتظار بهویژه از آن جهت اهمیت دارد که ظرفیت انجمن تنها به تهران محدود نیست و دفاتر متعدد آن در استانها و شهرستانها میتوانستند به کانونی برای ثبت روایتهای مردمی، تولید فیلمهای کوتاه، مستندهای فوری و حتی جمعآوری سوژههای بکر تبدیل شوند؛ سوژههایی که در آن مقطع نهتنها کمیاب نبودند بلکه به وفور در اختیار فیلمسازان قرار داشتند.