اقتصاد۲۴- در یک جمله میتوانیم بگوییم گرانیها کنترل نشد. برخلاف وعدهای که ابراهیم رئیسی به مردم داد. او گفته بود در گام اول دولت، تورم نصف میشود و سپس به سمت تکرقمی شدن تورم حرکت خواهیم کرد.
به گزارش هم میهن ، تیم اقتصادی رئیسی اگرچه تلاش زیادی کرد تا افسار نقدینگی را در ظاهر بکشد، اما نتیجه مطابق انتظارات آنها نبود. دولت تصمیم گرفت بهجای برداشت از حساب بانک مرکزی از حساب شرکتهای دولتی پول بردارد تا بلکه به صورت ظاهری هم که شده نقدینگی بالا نرود. این اتفاق هم البته افتاد و در شتاب رشد نقدینگی اثراتی مشهود شد، اما کند شدن روند رشد نقدینگی نتوانست طولانیمدت اثرگذار باشد و دوباره آهنگ رشد قیمتها شروع شد. پیام هشدارآمیز این اعداد را از چند جهت میتوانیم ببینیم. پیامی که در روند رشد پایه پولی دیده میشود، پیامی که در صعودی شدن تورم ماهانه به چشم میخورد و پیامی که از دل تورم نقطه به نقطه بیرون میزند. این هشدار همان بیشتر شدن تورم و کم شدن ارزش پول ملی است که در ماههای بعد انتظارمان را میکشد.
این یک شاخص مهم است برای آنکه بدانیم میانگین تورم سالانهمان قرار است به چه عددی برسد. این عدد میگوید آیا میتوان به کنترل گرانیها امید داشت یا باید انتظار تورم بیشتری را کشید. آهنگ رشد تورم ماهانه میتواند تخمینی از آینده به ما بدهد. با این توضیح وقتی به تورم ماهانه چند ماه گذشته نگاه میکنیم از آنچه قرار است در آینده شاهد باشیم، نگران میشویم. تورم ماهانه در سالهای گذشته معمولا در محدوده یک تا ۵/۲ درصد نوسان داشت. در خرداد ۱۴۰۱ به دلیل حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی و جهش چندبرابری قیمت مواد غذایی، تورم ماهانه تا ۵/۱۲ درصد رشد کرد. یعنی میانگین قیمتها فقط طی یک ماه ۵/۱۲ درصد بیشتر شد. اما این نرخ به دلیل حذف ارز دولتی طبیعی بود. از تیرماه به بعد بهصورت تدریجی این نرخ کاهش یافت تا شهریور که به عدد ۲/۲ درصد رسید. موضوع نگرانکننده، اما در مهرماه اتفاق افتاد. یعنی صعودی شدن مجدد نرخ تورم ماهانه در مهرماه. با وجود آنکه هیچ اتفاق و شوک جدیدی به بازار وارد نشده بود، تورم ماهانه مهر به ۳ درصد رسید. این عدد میگوید وقتی فقط در یک ماه ۳ درصد قیمتها بیشتر شده، مجموع گرانی در ۱۲ ماه، اعداد بالایی را نشان خواهد داد و نمیتوانیم در پایان سال انتظار کاهش میانگین تورم را داشته باشیم.
یک زمانی ۳ درصد معنا و مفهوم نزول داشت. یعنی اگر فردی پولی را قرض میداد و به ازای آن ۳ درصد در ماه سود میگرفت؛ سود رباآلود دریافت کرده بود. اما امروز اگر افراد در ازای پولی که قرض میدهند ۳ درصد در ماه سود دریافت کنند، فقط حفظ ارزش پول کردهاند. به عبارت سادهتر با دریافت ۳ درصد در شرایط تورمی کنونی گویی هیچ سودی دریافت نکردهاند.