اکنون شاهد افول اعتبار حقوق بینالملل و نقض گسترده حقوق بشردوستانه هستیم. نقض مکرر قواعد حقوق بینالملل از سوی قدرتها اتفاق میافتد و بهویژه در غزه هم رژیمصهیونیستی مثلاً با استفاده از سلاحهای ممنوعه فسفر سفید که نقض پروتکل سوم کنوانسیون ۱۹۸۰ یا محاصره کمکهای انساندوستانه که نقض حق حیات ماده ۶ میثاق حقوق مدنی و سیاسی است، دست به نقض سیستماتیک حقوق بشر در این باریکه زده است و در نتیجه ما شاهد، دوگانگی معیارها و ضعف مکانیسمهای اجرایی هستیم
جوان آنلاین: حقوق بینالملل را میتوان مجموعه قواعد یا چارچوبهایی برای داشتن روابط بینالمللی با ثبات و سازمان یافته بین کشورها دانست، این قواعد و چارچوبها نتیجه هزاران سال زندگی اجتماعی بشر روی کره زمین و روابط فراوان اقوام، دولتها، کشورها و امپراتوریهایی بسیار در طول تاریخ است. بشر برای آنکه بتواند حیات انسانی خود را در روی این کره خاکی حفظ کند پذیرفته از اعمال قانون جنگل در روابط بین دولتها به نظامات حقوق بینالملل تغییر شیوه دهد، البته مشخص است همواره اعمال قانون جنگل از طرف دولتهای قدرتمند مطلوبتر بوده است، اما این اتحاد دیگر کشورهاست که در بسیاری از موارد منجر شده تا قدرتها نیز مجبور به رعایت حقوق بینالملل شوند. در زمان حاضر روابط بین کشورها از حقوق بینالملل به سمت قانون جنگل و اعمال قدرت در روابط بینالملل تغییر مسیر داده است، حمله اخیر امریکا و صهیونیستها به ایران و جنایات اخیر صهیونیستها در غزه همگی مؤید این مطلب است که این روزها قواعد حقوق بینالملل، حقوق بشردوستانه و حقوق بشر بیش از قبل اعتبار خود را از دست دادهاند. «جوان» در گفتوگویی که با سیدمهدی جلالیشاد، استاد حقوق بینالملل داشته در کنار بررسی حقوقی حمله اخیر امریکا و صهیونیستها علیه ایران و همچنین جنگ غزه وضعیت کلی حقوق بینالملل و همچنین راهکارهای نجات آن را از وضعیت فعلی مورد بررسی قرار داده است.
از منظر حقوق بینالملل حمله رژیمصهیونیستی و ایالات متحده به ایران چگونه تعبیر میشود؟
این اقدام براساس مبانی حقوق بینالملل به شدت محکوم است، در حالی که به موجب قطعنامه ۳۳۱۴ مجمع عمومی مورخ ۱۹۷۴ تجاوز بهعنوان استفاده از نیروی مسلح از سوی یک کشور علیه حاکمیت، تمامیت ارضی یا استقلال سیاسی کشور دیگر تعریف شده است. بر این اساس اقدام این رژیمهای تجاوز به جمهوری اسلامی ایران محسوب میشود و این اقدام تخلف از منشور ملل متحد است که تأکید دارد هرگونه حمله نظامی بدون مجوز شورای امنیت یا دفاع مشروع معتبر و نه دفاع مشروع ادعایی، نقض بند ۲ ماده ۴ منشور ملل متحد درخصوص ممنوعیت توسل به زور قلمداد میشود. همچنین بحث نقض حقوق بینالملل عرفی، یعنی اصل منع تجاوز بهعنوان یک قاعده آمره jus cogens هم مطرح است.
همانطور که تمام جهان امروز به این باور رسیدهاند تنها چیزی که صهیونیستها به آن احترام نمیگذارند، بحث احترام به حقوق بینالملل است، اما درخصوص محکومیت رژیمصهیونیستی به دو نکته میتوان اشاره کرد؛ یکی بحث نقض قوانین داخلی صهیونیستهاست که تعهدات بینالمللی را بخشی از نظام حقوقی میداند و مورد بعدی رعایت نکردن شرط تناسب و ضرورت در ادعای دفاع مشروع است که این هم نه تنها بحث دفاع مشروع پیش دستانه رژیمصهیونیستی را مردود میشمارد، بلکه از موجبات محکومیت خودش میتواند باشد.