تابناک _ امام خمینی (ره) در روز ۲۰ جمادی الثانی سال ۱۳۲۰ قمری (همزمان با میلاد فاطمه زهرا «س») مطابق با اول مهر سال ۱۲۸۱ هجری شمسی در خانوادهای روحانی، در شهر خمین متولد شد. تولد این کودک در چنین روز فرخندهای برای این خانواده محترم روحانی قابل توجه بود.
نام این مولود را سید روحالله گذاشتند. هنوز پنج ماه از تولدش نگذشته بود که پدرش آیتالله سیدمصطفی در ۱۲ ذیقعده سال ۱۳۲۰ هجری قمری بین راه خمین، اراک، در ۴۷ سالگی، توسط اشرار با ضرب گلوله به شهادت رسید.
آیتالله آقاسید مصطفی پدر امام، فرزند مرحوم آیتالله سیداحمد موسوی از مراجع نجف و از همرزمان آیتالله میرزای شیرازی رهبر نهضت تنباکو بود. او برای تبلیغ و ارشاد مردم خمین به این شهر عزیمت فرمود و در زمان حیات خود از مراجع تقلید و افراد بانفوذ مذهبی خمین به شمار میرفت.
آیتالله سیدمصطفی نیز پس از اتمام تحصیل در نجف، به خمین مراجعت و بعد از پدر در شهر خمین به عنوان مرجع تقلید، به امور مردم رسیدگی میکرد. وجود این خانواده در شهر خمین و مقابله آنان با اشرار و خوانین شهر، موجب شد، توجه مردم به این خانواده جلب شده و خانه او که به صورت قلعهای ساخته شده بود، به محل امنی برای مردم ستمدیده خمین تبدیل گردد.
پس از شهادت پدر، توجه خانواده به فرزند پنج ماهه بیشتر شد. تنها خواهر سیدمصطفی، (عمه امام) به کمک این خانواده شتافت و مسئولیت نگهداری نوزاد را عهدهدار و به همراه مادر امام، جای خالی پدر را کامل کردند.
عمه امام، زنی با تقوا و شجاع بود. از شجاعت او همین بس که، پس از چندی با همراه بردن، خردسال برادر و مادرشان، برای خوانخواهی برادر عازم تهران
در آغاز سال ۱۳۴۳ رژیم با این تصور که شدت عمل در ماجرای قیام پانزده خرداد مردم را متنبه و مبارزین را وادار به سکوت کرده است، کوشش داشت تا وقایع سال گذشته را فراموش شده جلوه دهد. در شامگاه ۱۶ فروردین ۴۳ بدون اطلاع قبلی، امام خمینی آزاد و به قم منتقل میشود.
به محض اطلاع مردم، شادمانی سراسر شهر را فرا میگیرد و جشنهای باشکوهی در مدرسه فیضیه و شهر به مدت چند روز برپا میشود. سه روز از آزادی امام نمیگذرد که نطق انقلابی آن حضرت در تفصیل قیام پانزده خرداد مهر بطلانی بر همه تصورات و تبلیغات رژیم میزند.
امام در نطق دیگر خویش گزارش روزنامهها مبنی بر تفاهم ایشان با رژیم را انکار میکند.
دراولین سالگرد قیام پانزده خرداد در سال ۱۳۴۳ با صدور بیانیه مشترک امام خمینی و دیگر مراجع تقلید اعلامیه مشترک آیات عظام به مناسبت سالگرد قیام خرداد و بیانیههای جداگانه حوزههای علمیه، گرامی داشته شد و به عنوان روز عزای عمومی معرفی شد.
*علی متقیان عضو هیات علمی جهاد دانشگاهی