میتوان بخشی از فرآیندهایی که پیشتر در بندر جبلعلی انجام میشد، مانند عملیات سوئیچ بارنامه، به بنادر کراچی یا گوادر منتقل کرد. این بنادر به دلیل توسعه زیرساختها و نزدیکی جغرافیایی، قابلیت تبدیل شدن به مسیرهای جایگزین برای تجارت ایران را دارند
جوان آنلاین: اقتصاد کشورمان سالهاست که در حوزه تجارت خارجی پیوندی نسبتاً مستقیم با امارات متحده عربی دارد که در طول زمان، چه در حوزه واردات و چه در بخش صادرات، نوعی وابستگی ایجاد کرده است. رئیس سابق سازمان برنامه و بودجه معتقد است این کشور شریک وفاداری برای ایران نبوده است زیرا ارتباط تنگاتنگ درهم با دلار به ناچار مانع از دلارزدایی از تبادلات تجاری کشور شده است و نوسانگیری امارات موجب گرانی و نوسان قیمت ارز در داخل ایران شده است. کافی است در مرحله کنونی امارات را از زنجیره تجارتمان حذف کنیم و با صیانت از ارزش پول ملی، تابآوری اقتصاد را بالا ببریم. کنشگران معتقدند جنگ تحمیلی سوم به نوعی توفیق اجباری فراهم کرده است تا ایران برای نخستینبار به شکل جدی به این پرسش بیندیشد که آیا منطقی است بخش مهمی از زنجیره تجارت خارجی خود را تنها بر یک کشور متمرکز کند؟ و اگر پاسخ منفی است، مسیرهای جایگزین کدام است؟
وابستگی تجاری ایران به کشور امارات، اگرچه در دورههایی به تسهیل تجارت خارجی کمک کرده، اما در کنار آن نگرانیهایی نیز به همراه داشته است؛ نگرانیهایی که ریشه در محدودیتهای بانکی، رفتار غیرقابل پیشبینی صرافیها در دوبی و همچنین نوسانات ناشی از شرایط سیاسی و اقتصادی منطقه دارد. با گذشت حدود ۵۰ روز از «جنگ رمضان» و روشن شدن نقش امارات در حمله متجاوزان به کشورمان، اکنون زمان آن رسیده است که بخش قابلتوجهی از مبادلات تجاری به سمت کشورهای دیگری مانند عراق، ترکیه، عمان و حتی چین منتقل شود؛ کشورهایی که هم ظرفیت اقتصادی قابل توجهی دارند و هم میتوانند فشار ناشی از تمرکز بیش از حد تجارت بر امارات را کاهش دهند. به گفته کنشگران، مشکلاتی که در سالهای اخیر از سوی برخی صرافیهای دوبی برای فعالان اقتصادی ایرانی ایجاد شد یا محدودیتهایی که برای انتقال ارز و صدور اسناد بانکی به وجود آمد، نمونههایی از ریسکهایی است که نباید دوباره تجربه شود.
ضرورت تجدید نظر در تجارت خارجی
داوود منظور، رئیس سابق سازمان برنامه و بودجه، معتقد است جریان بازرگانی ما غیرمستقیم به دلار متصل شده و درآمدهای غیر دلاری ما نهایتاً به دلار ختم میشود. منظور میگوید: «بخش عمده تجارت کشور با امارات است. جریانات مالی ما با درهم امارات صورت میگیرد، اما این درهم به دلار وصل است و متأسفانه این کشور ثابت کرده که شریک وفاداری برای ایران نیست، زیرا نوسانگیری شان موجب گرانی و نوسان قیمت ارز در داخل ایران شده است.»