سالهاست که گفته میشود مسیر بهبود زندگی از آموزش، مهارتآموزی، کار بیشتر و تلاش برای ساختن آیندهای بهتر میگذرد. اما وقتی اقتصاد بیثبات باشد، تورم ارزش دستاوردها را کاهش دهد، سرمایهگذاری عقب بنشیند و تصمیمهای اقتصادی بدون تخصص و پاسخگویی گرفته شوند، این مسیر دیگر لزوماً به همان مقصد نمیرسد. در چنین شرایطی مسئله فقط این نیست که افراد چقدر تلاش میکنند. مسئله این است که اقتصاد تا چه اندازه امکان تبدیل این تلاش به درآمد، امنیت و رفاه را فراهم میکند. علی ططری، تاریخپژوه و مدیر دفتر مطالعات تاریخ اقتصادی ایران، ریشههای تضعیف این رابطه را بررسی میکند؛ از تورم و وابستگی به نفت و آثار تحریمها تا ضعف شایستهسالاری، کمبود سرمایهگذاری، مهاجرت نیروی متخصص و نبود سازوکارهای موثر برای پاسخگویی مدیران. از نگاه او، وقتی نظام اقتصادی نتواند میان شایستگی و پاداش پیوند برقرار کند، سختکوشی بهتنهایی برای ساختن آیندهای بهتر کافی نخواهد بود.