اقتصاد۲۴- معاون محیط طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست با بیان اینکه تنها ۲۴ قطعه از میشمرغ در ایران وجود دارد، اظهار کرد: با وجود تعداد کمی که از این گونه وجود دارد، تنوع ژنتیکی آن مناسب است و با زادآوری میتواند خود را احیا کند.
پرنده میش مرغ که در زبان محلی «چیرگ» نیز نامیده میشود، یکی از بزرگترین پرندگان ایران و از گونههای منحصر به فرد و بسیار مهم جانوری در جهان به شمار میآید، در سالهای اخیر به دلیل محدود شدن زیستگاههای طبیعی، شکار بی رویه و اختلال در مناطق زیست و تخم گذاری آن در معرض خطر انقراض بوده و به همین دلیل هم اکنون در فهرست سرخ اتحادیه بینالمللی حفاظت از جمعیت و منابع طبیعی جهان قرار گرفته است.
در دهههای گذشته غرب و شمال غرب ایران از جمله استانهای آذربایجان غربی و شرقی، کردستان، کرمانشاه و همدان زیستگاه این پرنده با ارزش بوده است، اما شکار بیرویه، تخریب زیستگاه، تبدیل زمینهای دیمی به آبی (مکانیزه شدن کشاورزی) باعث کاهش بیرویه نسل این گونه در دهههای اخیر شده و جمعیت آن تنها محدود به شهرستان بوکان شده است. هم اکنون تنها ۲۵ قطعه از این پرنده نادر در ایران آن هم در دشتهای اطراف بوکان (دشت سوتاو حمامیان، دشت اینگیجه و آلبلاغ، دشت قازلیان و دشت سهکانیان) مشاهده شده که در این منطقه نیز به دلیل کشاورزی بودن هر روز با تهدیدات زیادی مواجه هست.
میش مرغ یکی از بزرگترین پرندگان ایران است که با طول بدن یک متر و وزن بیش از ۱۵ کیلوگرم از نظر شکل و جثه شباهت زیادی به بوقلمون دارد، دشت سوتاو روستای حمامیان این شهرستان اخیراً از طرف اداره کل محیط زیست آذربایجان غربی به عنوان پناهگاه میش مرغ و منطقه شکار ممنوع اعلام شده است.
این پرنده در لیست سرخ (IUCN) با درجه حفاظتی آسیب پذیر قرار گرفته است. در طول سده اخیر جمعیت جهانی این پرنده به صورت چشمگیری کاهش یافته به طوری که در برخی از کشورها در معرض انقراض قرار دارد، پرندهای که روزگاری از دشتهای استپی و گندمزارهای شبه جزیره ایبری (اسپانیا) تا خاور دور پراکنش داشت.
امروز در حالی جمعیت این پرنده ۳۳ تا ۴۲ هزار قطعه تخمین زده میشود که بیش از نیمی از این جمعیت (۵۷ تا ۷۰ درصد) در اسپانیا ساکن است. میش مرغ در ایران از سال ۱۳۴۶ از طرف سازمان حفاظت محیط زیست به عنوان گونه حفاظت شده اعلام شد، اما متأسفانه در دهههای اخیر جمعیت آن به شدت رو به کاهش نهاده است.
در گذشته این گونه در مناطق شمال غرب (استان آذربایجان غربی) تا مرکز غرب کشور (استان کرمانشاه) و دشت اسد آباد همدان و محدودهای از شمال شرق کشور پراکنش داشته است، ولی در حال حاضر و با توجه به آمار مشاهدات سازمان حفاظت محیط زیست، اصلیترین زیستگاه جمعیت (تولید مثل کننده) میش مرغ در ایران، دشتهای اطراف بوکان است. آمار دقیقی در دست نیست، ولی تخمینها حکایت از آن دارد که جمعیت این گونه در مهمترین زیستگاه اش (بوکان) در حال حاضر بین ۳۰ تا ۳۵ فرد است.
در همین حال حسن اکبری در گفتگو با ایسنا تاکید کرد: میشمرغ گونهای است که حتی نسبت به یوزپلنگ وضعیت بدتری دارد و در خطر انقراض است. بر اساس آخرین بررسیهایی که طی سال جاری انجام شده تنها ۲۴ قطعه میش مرغ در ایران وجود دارد. این گونه درکل وضعیت مناسبی در دنیا ندارد، اما جمعیتهای مناسبی را در برخی همسایگان شمالی ایران دارد، اما پراکنش آن در ایران خیلی کم شده است. طی سالیان گذشته این پرنده در بخش عمدهای از غرب کشور حضور داشت، اما الان در محدوده بسیار کوچکی زیست میکند.
وی ادامه داد: گستره پراکنش میشمرغ خیلی کم و جمعیت آن بسیار محدود شده است. تنها یک زیستگاه تحت عنوان پناهگاه حیات وحش «سوتاو و حمامیان» در شهرستان بوکان در آذربایجان غربی وجود دارد که آن نیز منطقه حفاظتی دیمزار است و گندمزارهای مردم در آن قرار دارد و درغالب این مناطق کشت دیم گندم انجام میدهند بنابراین میشمرغ نیز در میان گندمزارهای مردم زندگی میکند. لکههای کوچکی تحت عنوان اراضی ملی بین این گندمزارها وجود دارد که تپههایی غیرقابل کشت هستند.