اروپا پس از فعالسازی مکانیزم ماشه و بازگرداندن تحریمهای بینالمللی علیه ایران، در حالی این روزها از ضرورت دیپلماسی هستهای سخن میگوید که با کارنامهای خالی از اجرای تعهدات برجامی، نیازمند گامهای ملموس برای جلب اعتماد ایران است.
جوان آنلاین: شش قطعنامه پیشین شورای امنیت علیه ایران که در چارچوب برجام لغو شده بودند، از بامداد یکشنبه ششم مهرماه ۱۴۰۴ بار دیگر فعال شدند. این اقدام با بهرهبرداری سیاسی تروئیکای اروپایی (فرانسه، انگلیس و آلمان) از سازوکار حلوفصل اختلاف در توافق هستهای صورت گرفت.
به گزارش ایرنا، تروئیکا در بیانیهای ادعا کرد که سه کشور «تلاشهای مستمر برای اجتناب از فعالسازی اسنپبک و بازگرداندن ایران به تعهدات و رسیدن به یک راهحل پایدار و جامع» انجام داده و ناگزیر به بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل علیه ایران شدهاند. آنها سرآغاز اقدام غیرموجه خود را به ژانویه ۲۰۲۰ نسبت داده و ادعا میکنند که در این زمان مکانیسم حل اختلاف فعال کردند.
این در حالی است که مکانیسم حل اختلاف تیرماه ۱۳۹۷ با درخواست ایران برای برگزاری کمیسیون مشترک برجام در سطح وزرا آغاز شد و پس از چهار ساعت مذاکره، طرفهای باقیمانده در برجام، ۱۱ وعده مشخص مطرح کردند که ایران را در این توافق حفظ کنند. این تعهدات اگرچه بر روی کاغذ فهرستی جامع از الزامات اروپا به شمار میرفت، اما در عمل هیچیک از آنها به مرحله اجرا نرسید. حتی اینستکس که با تبلیغات فراوان معرفی شد، در عمل بیاثر باقی ماند و به سطحی محدود و نمادین تقلیل یافت. سقف اعتباری اینستکس بهقدری ناچیز بود که در همان زمان برخی فعالان اقتصادی آن را بیش از آنکه ابتکاری کارآمد باشد، اقدامی نمادین و بیاثر توصیف کردند.
ایران بارها نسبت به این وضعیت اعتراض کرد. نامه ۱۴۲ صفحهای وزیر خارجه وقت ایران، به دبیرکل سازمان ملل نمونهای روشن از این اعتراضها بود که نشان میداد چگونه آمریکا تعهدات خود را نقض کرده و سه کشور اروپایی نیز در عمل، تحت فشار واشنگتن از اجرای تعهدات بازماندهاند.