اقتصاد۲۴– پس از ترور حسن صیادخدایی که طبق بیانیه سپاه از نیروهای قدس به شمار میرود فضای رسانهای و عموم تحلیلها و گمانهزنیها از احتمال تغییر معادلات خبر میدهد. پیرو این نکته ابعاد این ترور، چه در حوزه برجامی و چه در حوزه منطقهای شرایط جدیدی را شکل خواهد داد. اما این ترور با چه هدفی و توسط چه کسانی انجام شده است و آیا میتواند به تغییر معادلات برجامی و منطقهای منجر شود، محور گفت وگویی با محمدصالح صدقیان است. آنچه در ادامه میخوانید خروجی گپ و گفت با مدیر مرکز عربی مطالعات ایران و تحلیلگر ارشد جهان عرب است که سعی شده ابعاد و زوایای این ترور و تبعات آن مورد واکاوی قرار گیرد.
یکشنبه در پی کشته شدنی شخصی که بر اساس بیانیه رسمی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اقدامی تروریستی بوده و فرد ترور شده سرهنگ حسن صیادخدایی از نیروهای قدس سپاه معرفی شده این گمانه در حال تقویت است که پس از این ترور معادلات منطقهای تغییر پیدا خواهد کرد. اما پیش از پرداختن به این مهم قدری روی ترور دیروز تمرکز کنیم. آیا این ترور بخشی از تحرکات اسرائیل طی هفتههای اخیر است؛ تحرکاتی که از برگزاری بزرگترین رزمایش تاریخ اسرائیل با عنوان ارابههای آتشین گرفته تا حملات مکرر به نیروها و اهداف ایران در سوریه، تشدید فشارهای سیاسی و دیپلماتیک ضدبرجامی تل آویو بر دولت بایدن از طریق سنای آمریکا و … را شامل میشود؟
همان گونه که میدانید بزرگترین دشمن احیای برجام اسرائیل است. اگرچه بازیگران منطقهای و فرامنطقهای دیگری هم برای عدم احیای برجام وجود دارد، اما اسرائیل موتور اصلی حرکت ضدبرجامی است، چه در دوره بنیامین نتانیاهو و چه در دوره نفتالی بنت؛ لذا بدون شک تروری که یکشنبه در تهران انجام شد میتواند بخشی از سلسله اقدامات، تحرکات و واکنشهای اسرائیل در منطقه و فضای بین الملل ضد جمهوری اسلامی ایران قلمداد شود به شرطی که این ترور توسط اسرائیل انجام شده باشد.
یعنی به باور شما امکان دارد این ترور کار اسرائیل نباشد؟
از زمان انجام ترور تا به این لحظه که من با روزنامه شرق گفت گو میکنم هیچ اطلاعات رسمی در خصوص جزئیات این ترور و عاملین آن به افکار عمومی و رسانهها داده نشده است. نه صدا و سیما، نه سپاه پاسداران، وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه، وزارت امور خارجه، شورای عالی امنیت ملی و دیگر نهادهای مربوطه هیچ گونه اطلاعات و یا جزئیاتی در خصوص این ترور نداده اند؛ بنابراین فرض اولیه سوال شما مبنی بر اینکه ترور کار اسرائیل است نه در بیانیه سپاه و نه در بیانیه وزارت امور خارجه مطرح نشده است. در این بیانیه صرفاً از عبارت «استکبار جهانی» استفاده شده است و نمیتوان از آن به اسرائیل رسید. اما با توجه به فضای رسانهای و همچنین تاریخچه و عقبه ذهنی که در سایه اقدامات اسرائیل در ایران برای ترور، جاسوسی، خرابکاری و … وجود دارد خود به خود ذهن به سمت اسرائیل میرود.
پس اگر بپذیریم که این ترور کار اسرائیل بوده است تل آویو با چه هدف یا اهدافی دست به این اقدام زده است؟
اگر به فضای امنیتی و سیاسی داخل سرزمینهای اشغالی نگاه کنیم از یک طرف عملیاتهای استشهادی به طرز کم سابقهای افزایش پیدا کرده است به گونهای که اکنون انتقادات جدی از جانب جریان اپوزیسیون و رسانهها علیه بنت مطرح است و از طرف دیگر کابینه وی هم در آستانه فروپاشی کامل قرار دارد. پس طبیعی است بنت برای فرار از وضعیت کنونی و به حاشیه کشاندن انتقادات اقداماتی مانند برگزاری رزمایشهای نظامی، تلاش برای عدم احیای برجام و یا این ترور را انجام دهد. اما در عین حال میتوان گفت بنت علاوه بر فرار رو به جلو سعی دارد با تحریک ایران شرایط رادیکالی را با واکنش متقابل تهران شکل دهد که اقتضائات منطقه تحت الشعاع قرار گیرد، کما اینکه همزمان با افزایش حملات گسترده به سوریه و هدف قرار دادن نیروها و مواضع جمهوری اسلامی ایران تلاش شده است شبیه سازی حمله گسترده به پایگاه هستهای در رزمایش ارابههای آتشین هم اجرایی شود تا تهران دست واکنش متقابل بزند. ناگفته نماند که اقدام روسیه برای خروج نیروهای ارتش از پایگاههای نظامی سوریه با هدف تمرکز در جنگ اوکراین و جایگزینی ایران نگرانی اسرائیل را دو چندان کرده است به همین دلیل شاهد افزایش حملات اسرائیل به خاک سوریه هستیم.
بیشتر بخوانید: شهید صیاد خدایی کیست؟