برنامه امضای منشور هیئت- شورای صلح ترامپ برای غزه در داووس با حضور نمایندگان کمتر از ۲۰ دولت برگزار شد. در میان خیل غایبان، غیبت متحدان اروپایی ایالات متحده، یکی از موارد برجسته این نشست بود. در شرایطی که شماری از کشورهای منطقه، در مراسم یادشده حاضر بودند، کشورهای اروپایی از بیم اینکه اختیارات نامحدود این شورا، منافع آنها را تهدید کند، دست کم در شرایط فعلی، از همراهی با رئیسجمهور امریکا خودداری کردند.
جوان آنلاین: مراسم امضای منشور «هیئت-شورای صلح» ترامپ کم رنگتر از آنچه کاخ سفید انتظار داشت، برگزار شد. یکی از مقامات ارشد کاخ سفید، از انتظار برای حضور حدود ۳۵ شرکتکننده سخن گفته بود، اما آنچه عملاً رقم خورد این بود که نمایندگان کمتر از ۲۰ کشور که اغلب از کشورهای غرب آسیا و امریکای جنوبی بودند، در این مراسم که روز چهارشنبه برگزار شد، شرکت کردند و در بین آنها نام سران عربستان سعودی، قطر، امارات، آرژانتین، پاراگوئه، مجارستان، ترکیه، مصر، اردن، اندونزی، پاکستان، قطر و امارات عربی متحده به چشم میخورد. این ابتکار به عنوان سازوکاری برای نظارت بر آتشبس غزه و بازسازی پس از جنگ مطرح شده و بر اساس پیشنویس این منشور، نقش آن به غزه و سرزمینهای فلسطینی محدود نمیشود. همین موضوع یکی از چالشهایی است که پیش روی اروپاییان قرار دارد و آنها با استناد به همین مسئله از حضور در این نشست منصرف شدند. پیشتر، ایوِت کوپر، وزیر امور خارجه انگلیس گفته بود که کشورش در مراسم امضا حضور نخواهد داشت. او دلیل عدم مشارکت لندن را نگرانی درباره همین نامحدود بودن حوزه آن و مشارکت ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه در این شورا اعلام کرد. روبرت گولوب، نخستوزیر اسلوونی نیز روز چهارشنبه توضیح داد که دولت اسلوونی دعوت مطرحشده ترامپ را به طور کامل بررسی کرده، اما در نهایت تصمیم گرفته است در این شورا مشارکت نکند. نخست وزیر اسلوونی گفت: «برای کشوری مانند ما، نظام بینالمللی بهترین تضمین برای حفاظت از منافع ملیمان است و همین چارچوب امکان زندگی در صلح را فراهم میکند. بر همین اساس، معتقدیم که هنوز زمان مناسبی برای پاسخ مثبت به دعوت رئیسجمهور امریکا و مشارکت در شورای صلح فرا نرسیده است.» وی با اشاره به ساختار و اختیارات این شورا هشدار داد که شورای صلح ممکن است از یک سو فراتر از صلاحیتهای ناشی از قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل عمل کند و از سوی دیگر، از مرزهایی عبور کند که اسلوونی به عنوان یک کشور مستقل مایل به پذیرش آن است. گولوب همچنین تصریح کرد که نگرانی اصلی اسلوونی، گستردگی بیش از حد دامنه اختیارات این شورا است و میتواند بهطور جدی نظام بینالمللی مبتنی بر سازمان ملل متحد را تضعیف کند.
تعارض آشکار با نظام بینالملل
پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا پس از نشست اتحادیه اروپا در بروکسل گفت: «ما از این ابتکارعمل استقبال میکنیم، اما به آن ملحق نمیشویم.» سانچز پایبندی مادرید به تعهداتش به قوانین بینالمللی، سازمان ملل و چندجانبهگرایی را از دلایل اصلی عدم مشارکت خود در این شورا عنوان کرد. نخستوزیر اسپانیا در ادامه همچنین گفت که شورای صلح شامل تشکیلات خودگردان فلسطین نمیشود. در این بین، سازمان عفو بینالملل درباره پیامدهای خطرناک شورای صلح غزه به ریاست ترامپ بر قوانین بینالمللی و ساختار حقوق بشر هشدار داد و در بیانیهای اعلام کرد که این گام، بیانگر تشدید تنش خطرناک جدید در هجمه به ساختار سازمان ملل و نهادهای آن و سازمانهای حقوقی بینالمللی و شاخصهای مورد قبول جهانی است. در این بیانیه آمده است که این شورا که به دستور دونالد ترامپ و با مشارکت همپیمانان ایالات متحده امریکا از جمله رؤسای کشورهایی که ترامپ خودش آنها را دعوت کرده است آشکارا و به طور اساسی با نظام قانون بینالملل تعارض دارد. این بیانیه افزود که تشکیل این شورا، ضربهای به دهها دهه تلاش برای تقویت حکمرانی جهانی از طریق پایبندی به ارزشهای مشترک انسانی و تحقق بیشترین اندازه ممکن از برابری میان کشورهای عضو به شمار میرود.
همه تحولات حول خلع سلاح حماس
