به گزارش تابناک، این انتخاب، که تنها چند ماه پس از سقوط بشار الأسد در دسامبر ۲۰۲۴ صورت گرفت، نقطه عطفی در بازسازی ساختار دینی سوریه به شمار میرود. الرفاعی، چهرهای شناختهشده در میان اخوانالمسلمین و از حامیان سرسخت انقلاب علیه رژیم بعث، اکنون بر مسند یکی از حساسترین مناصب دینی کشور نشسته است.
اما این منصب چیست؟ چه تاریخچهای دارد؟ و آیا الرفاعی میتواند پاسخگوی نیازهای جامعه پیچیده و زخمخورده سوریه باشد؟ در این یادداشت، به گذشته و حال این جایگاه و سرنوشت چهرههای پیشین آن، بهویژه احمد حسون، و همچنین چالشهای پیش روی مفتی جدید میپردازیم.
مفتی اعظم پیش از سقوط بشار الأسد: از کفتارو تا حسون
پیش از فروپاشی رژیم بشار الأسد، منصب مفتی اعظم در دست دو چهره برجسته بود که هر یک به شیوه خود در خدمت نظام بعث عمل کردند. احمد کفتارو، از سال ۱۹۶۴ تا زمان مرگش در ۲۰۰۴، این جایگاه را در اختیار داشت.
از حسون تا الرفاعی
منصب مفتی اعظم در سوریه از ابزاری برای رژیم بعث به اهرمی برای دولت انتقالی تبدیل شده است. حسون به پایان خط رسید و الرفاعی حالا در آغاز راهی دشوار ایستاده است. این منصب که زمانی وحدت فرقهای را تبلیغ میکرد و زمانی خشونت را توجیه، اکنون باید جامعهای زخمی را بازسازی کند. الرفاعی، با همه نقاط قوت و ضعفش، در این آزمون تاریخی چگونه عمل خواهد کرد؟ واقعیت این است که بر اساس تفکر سیاسی اهل سنت، او هم با حکم حاکم به این سمت منصوب شده است، حاصل اجماع علمای دیار یا منتخب هیچ شورایی نیست و همین دشواری های او را در این مقام افزایش خواهد داد، پاسخ این سؤالات و دشواری ها نه فقط به او، بلکه به نیازهای واقعی مردم سوریه بستگی دارد. تاریخ در حال نوشته شدن است و ما نظارهگریم.
کوثر خسروی