سیستانوبلوچستان، استانی که سالها در حاشیه روایتهای توسعهای کشور قرار داشت، امروز در کانون توجه گفتمان «ایرانجان» ایستاده است؛ گفتمانی که بهجای تمرکز بر کمبودها، بر ظرفیتهای بالفعلنشده، اما راهبردی تکیه دارد
جوان آنلاین: سیستانوبلوچستان، استانی که سالها در حاشیه روایتهای توسعهای کشور قرار داشت، امروز در کانون توجه گفتمان «ایرانجان» ایستاده است؛ گفتمانی که بهجای تمرکز بر کمبودها، بر ظرفیتهای بالفعلنشده، اما راهبردی تکیه دارد. این استان با برخورداری همزمان از دریا، مرز، زمین حاصلخیز، نیروی انسانی جوان و موقعیت ژئوپلیتیکی کمنظیر، میتواند یکی از موتورهای اصلی رشد اقتصادی ایران در دهه پیشرو باشد. نگاه تازه به سیستانوبلوچستان، نگاهی صرفاً حمایتی یا جبرانی نیست، بلکه رویکردی سرمایهگذارانه، آیندهنگر و ملی است؛ نگاهی که این استان را نه «مسئله»، بلکه «راهحل» بسیاری از چالشهای اقتصادی کشور میداند. از سواحل مکران و ظرفیتهای عظیم شیلاتی گرفته تا گردشگری بکر، صنایع پیشران و کشاورزی سازگار با اقلیم، همه و همه اجزای یک پازل بزرگ توسعه هستند که در صورت سیاستگذاری هوشمندانه، میتوانند ایرانجان را از جنوب شرق کشور به حرکت درآورند.
سیستانوبلوچستان، استانی با مجموعهای از مزیتهای طبیعی و اقتصادی است. منطقهای که ظرفیتهای جغرافیایی آن با سرمایه اجتماعی زنده است. استانی که هم بندر اقیانوسی دارد، هم مرز فعال، هم منابع معدنی و کشاورزی و هم شبکهای ریشهدار از طوایف، اقوام و نیروی انسانی بومی که میتوانند موتور محرک توسعه باشند. اگر توسعه را صرفاً پروژه عمرانی ندانیم، سیستانوبلوچستان یکی از آمادهترین استانهای کشور برای جهش متوازن است.
دسترسی مستقیم به آبهای آزاد، امتیاز بزرگی است که تنها چند کشور منطقه از آن برخوردارند و در ایران، چابهار یگانه نماد این امکان راهبردی است. بندری که نهتنها دروازه ایران به اقیانوس هند، بلکه حلقه اتصال کریدورهای بینالمللی شمال–جنوب و شرق–غرب محسوب میشود. ظرفیت فعلی بندر چابهار حدود ۵/ ۸ میلیونتن برآورد میشود، اما طرحهای توسعهای آن، افق افزایش ظرفیت تا بیش از۸۰میلیونتن را ترسیم کردهاند؛ عددی که اگر محقق شود، میتواند توازن لجستیکی کشور را دگرگون کند. همزمان، تکمیل مسیر ریلی چابهار–زاهدان و اتصال آن به شبکه سراسری، نقش استان را از یک مقصد به گلوگاه ترانزیتی منطقه ارتقا میدهد. این مسیر، تجارت ایران با افغانستان، آسیای میانه و حتی شبهقاره هند را تسهیل میکند و سیستانوبلوچستان را به بازیگری فعال در زنجیره ارزش حملونقل بدل میسازد.
منطقه آزاد چابهار نیز در این میان، ابزاری مکمل است؛ ابزاری که با مشوقهای مالیاتی و گمرکی، میتواند سرمایهگذاری داخلی و خارجی را جذب کند، به شرط آنکه از رویکرد جزیرهای فاصله گرفته و در پیوند با پسکرانههای صنعتی و تولیدی استان تعریف شود.