شفقنا- سید حسین موسوی ردو روز پس از پایان مذاکرات میان ایران و آمریکا در سوئیس که موضوع آتشبس فوری و دائمی در همه جبههها بهویژه در لبنان مطرح شد، منابع خبری اعلام کردند که دو هیئت امنیتی و سیاسی از لبنان دور پنجم مذاکرات لبنان و اسرائیل را در واشنگتن از سر گرفتهاند. در چهار روز مذاکره که جمعه پنجم تیرماه پایان یافت، محور اصلی مذاکرات بررسی سازوکارهای عقبنشینی اسرائیل از مناطق اشغالی جنوب لبنان و چگونگی خلع سلاح حزبالله بود.
به گزارش خبرگزاریها پس از انجام یک سلسله مذاکرات نسبتا دشوار برای طرف لبنانی توافقی در ۱۴ بند تحت عنوان توافق چارچوب به امضای طرفهای لبنانی، اسرائیلی و آمریکایی رسید که محدوده جغرافیایی و جدول زمانبندی عقبنشینی را مشخص میکرد. از جمله پیشنهادهایی که در دور چهارم مذاکرات در دوم و سوم ژوئن ۲۰۲۶ مطرح شد و مورد تأکید قرار گرفت، ایجاد مناطق آزمایشی در جنوب لبنان است که براساس آن ارتش لبنان کنترل و تأمین آن مناطق را پس از خروج اسرائیل بر عهده میگیرد و در صورت موفقیت به مناطق دیگر نیز گسترش خواهد یافت. در این دور از مذاکرات بر عقبنشینی آزمایشی از دو منطقه اطراف لیتانی تأکید شد تا در صورت موفقیت ارتش لبنان در سیطره بر این مناطق این روند ادامه یابد. آشکار است که این شیوه از کار نهتنها مسئله آتشبس فوری و دائمی در همه خاک لبنان را که مطالبه تفاهمنامه ایران و آمریکاست، اجرا نمیکند، بلکه اسرائیل همچنان آزادی عمل را برای عملیات نظامی در خاک لبنان برای خود محفوظ میدارد. لازم به توضیح است که در بیانیه چهارم نیز که در واشینگتن منتشر شد، حتی مستثناکردن بیروت و حومه جنوبی آن بهصراحت در بیانیه ذکر نشده بود.
موضوع ایجاد مناطق آزمایشی تحت کنترل ارتش لبنان نیز مسئله جدیدی نیست و قبلا در منطقه جنوبی رود لیتانی آزمایش شده بود. با این همه در همان منطقه، اسرائیل همچنان به نقض آتشبس و پیشروی ادامه داده است. ضمن آنکه در این دور از گفتوگوها نیز تضمینی برای تکرار اقدامات اسرائیل در نقض آتشبس حتی در صورت پایبندی ارتش لبنان به تعهداتش در حفظ مناطق آزمایشی وجود ندارد. در حال حاضر جدا از وعدههای آمریکا برای تضمین پایبندی اسرائیل به توافقات، دولت لبنان هیچ اهرم فشاری علیه اسرائیل ندارد. دولت لبنان با وجود تمایل به استفاده از نتایج مذاکرات ایران و آمریکا که در بند اول تفاهمنامه ذکر شده، همچنان در عمل نسبت به آن تجاهل میکند و اصرار دارد که خود را از تفاهمات منطقهای دور نگه دارد، درحالیکه آشکار است لبنان در تفاهم میان ایران و آمریکا جایگاه محوری دارد و در نخستین بند تفاهمنامه ۱۴ بندی، سه بار نام لبنان ذکر شده است؛ آنهم در تفاهمنامهای که میان رئیسجمهور آمریکا و رئیسجمهور ایران امضا شده و از مرجعیت بالاتری نسبت به توافق اخیر برخوردار است.