رئیسجمهور آذربایجان خود را ایدهپرداز گذرگاه زنگزور معرفی میکند، اما حقیقت این است که این طرح از اتاق فکری صهیونی – امریکایی تغذیه میشود که پیشتر نجمالدین اربکان رهبر اسلامگرای ترکیه از ابعاد آن پرده برداشته بود. براساس اطلاعاتی که مرحوم اربکان در آن زمان در مجلس ملی ترکیه بیان داشت، این طرح از شمال عراق و جنوب ترکیه عبور و وارد خاک ارمنستان و آذربایجان میشود تا تنفس اقتصادی بلندمدتی را برای رژیمصهیونیستی ایجاد کند
جوان آنلاین: فشارهای سیاســـی جمهوری آذربایجان بر ارمنستان بعد از جنگ دوم قرهباغ، برای ایجاد گذرگاهی با نام «زنگزور»، آنچنان شدت گرفته که دولتهای مختلف را به واکنش در برابر ایجاد و شیوه مدیریت آن واداشته است؛ واکنشهایی که هر یک از آنها، نشان از نگرانیهایی عمیق درباره آینده ژئوپلتیک قفقاز جنوبی دارد و البته نویدهایی برای شراکت در سود حاصل از این فرصت را نیز در برمیگیرد. بسترهای شکلگیری این ایده و نیز تلاشهای جاری برای تحقق آن در مقاله پی آمده به قلم رامین فرهودی، کارشناس ارشد علوم سیاسی و مدیر اندیشکده ترند، مورد کنکاش قرار گرفته است. امید پژوهشگران موضوع و عموم علاقهمندان را مفید و مقبول آید.
ایده دالان زنگزور
پس از امضای معاهده آتشبس میان جمهوریهای آذربایجان و ارمنستان با مشارکت روسیه در سال ۲۰۲۰، الهام علیاف رئیسجمهور آذربایجان، خواسته جدیدی را که ناشی از فرصتهای به دست آمده در جنگ ۴۴ روزه (جنگ دوم قرهباغ) بود، بر طرف ارمنی تحمیل کرد. این خواسته شامل گذرگاهی به طول ۳۲ کیلومتر میشد که در امتداد نوار مرزی ایران و ارمنستان در جغرافیای استان سیونیک ایجاد و بخش اصلی جمهوری آذربایجان را به جمهوری خودمختار نخجوان ملحق میکرد. خواست وی در ایجاد این کریدور، عدم نظارت طرف ارمنی بر مسافران آذری و بار آنان بود. علیاف همچنین بر این موضوع تأکید داشته و دارد که در صورت قبولنشدن خواسته او جمهوری آذربایجان از هر راهی که درست تشخیص بدهد، نسبت به ایجاد این گذرگاه که در ادبیات رسانهای از آن با عنوان «کریدور زنگزور» یاد میشود، استفاده خواهد کرد.
رئیسجمهور آذربایجان خود را ایدهپرداز این گذرگاه -که نقش بزرگی در تغییرات جغرافیای سیاسی و اقتصادی منطقه خواهد داشت- معرفی میکند، اما حقیقت این است که این طرح از اتاق فکر اندیشهای صهیونی – امریکایی تغذیه میشود که پیشتر نجم الدین اربکان رهبر اسلامگرای ترکیه در دهه ۹۰ میلادی پرده از ابعاد آن برداشته بود. براساس اطلاعاتی که مرحوم اربکان در آن زمان در مجلس ملی ترکیه بیان داشته است، این طرح از شمال عراق و جنوب ترکیه عبور و وارد خاک ارمنستان و آذربایجان میشود تا تنفس اقتصادی بلندمدتی را برای رژیمصهیونیستی ایجاد کند. امروز این طرح را «کریدور داوود» مینامند. این کریدور با گذر از بخش غربی و شمال غربی سوریه، وارد کردستان عراق شده و در وسعتی به گستره بخشهایی از جنوب شرق ترکیه و شمال غرب ایران، به قفقاز جنوبی میپیوندد. تحولات اخیر در غرب آسیا حاکی از آن است که این کریدور در حال شکلگیری است و تلاش رژیمصهیونیستی در داخل سوریه و اصرار و حمایت ترکیه به عنوان عضوی از ناتو از جمهوری آذربایجان برای فشار بر ارمنستان جهت گشایش این مسیر، همگی در راستای همین طرح صهیونی – امریکایی است. با این همه نمیتوان از نظر دور داشت که چالشهایی جدید شکل گرفته است؛ چالشهایی از جنس تجزیه طلبی و کسب منافع با تکیه بر عنصر قدرت.