به گزارش برنا، بررسی فهرست پروژههای ناتمام نشان میدهد میان زمان آغاز برخی طرحهای بزرگ تا امروز فاصلهای بین ۹ تا ۳۰ سال ایجاد شده است؛ فاصلهای که فقط یک عدد در تقویم نیست و میتواند به معنای افزایش چندباره هزینه ساخت، تغییر قیمت مصالح، فرسودگی تجهیزات خریداریشده، تغییر طراحی و از دست رفتن منافع اقتصادی پروژه باشد. از آزادراه تهران ـ شمال با آغاز در سال ۱۳۷۵ گرفته تا بیمارستان هزار تختخوابی تبریز که حدود سال ۱۳۹۶ آغاز شده، این پروژهها در حوزههای حملونقل، آب، درمان و ورزش پراکندهاند. مسئله مهم اما اینجاست که طولانی شدن عمر یک پروژه الزاماً به معنای بیفایده بودن آن نیست؛ مشکل زمانی جدی میشود که سرمایه کشور سالها در طرحی قفل شود و همزمان هزینه تکمیل آن نیز هر سال افزایش پیدا کند.
پروژه عمرانی زمانی آغاز میشود که دولت یا نهاد سرمایهگذار یک نیاز مشخص را شناسایی کرده است؛ ساخت یک جاده برای کاهش زمان سفر، احداث راهآهن برای توسعه ترانزیت، ساخت سد برای تأمین آب یا ایجاد بیمارستان برای افزایش ظرفیت درمان. اما اگر اجرای پروژه به جای چند سال، یک دهه یا بیشتر طول بکشد، شرایط اقتصادی زمان شروع دیگر با زمان پایان یکسان نیست.قیمت زمین، مصالح، ماشینآلات، دستمزد، حملونقل و تجهیزات تغییر میکند و برآورد اولیه عملاً ارزش خود را از دست میدهد. به همین دلیل، پروژهای که در زمان آغاز با یک بودجه مشخص قابل اجرا بوده، ممکن است چند سال بعد به منابعی چند برابر نیاز داشته باشد.در چنین شرایطی یک چرخه خطرناک شکل میگیرد: اعتبار کم میآید، پروژه کند میشود؛ پروژه که کند شد، هزینه بالا میرود؛ هزینه که بالا رفت، اعتبار بیشتری لازم است و تأمین اعتبار بیشتر نیز زمان میبرد.