زیارت اربعین نیز انسان را از جزوع، هلوع و منوع بودن باز میدارد و گفته شد که هدف اساسی سالار شهیدان نیز تعلیم و تزکیه مردم بوده است و در این راه، هم از طریق بیان و بنان اقدام کرد و هم از راه بذل خونجگر که جمع میان این راهها از ویژگیهای ممتاز آن حضرت علیهالسلام است.
اربعین، فقط روزی از روزهای سال نیست، بلکه آیینه ای است در برابر چشمان میلیون ها انسان متعهد که در آن تصویری از نهضت و قیام خونین محرّم نقش می بندد. اربعین، روز باشکوهی است که از خون حسین(ع)، حیات گرفت و نقطه آغاز تبلیغ آرمان کربلا از طریق اشک شد، چون در این روز، نخستین مجلس عزاداری برای اباعبدبالله(ع) و تبلیغ آرمان آن حضرت در کنار تربتش برپا شد.
به گزارش «تابناک»؛ در فرهنگ اسلامی و در معارف عرفانی، عدد چهل (اربعین) جایگاه خاصی دارد. چله نشینی برای رفع حاجت یا رسیدن به مقامات سلوک و عرفان معروف است. حفظ کردن چهل حدیث، اخلاصِ چهل صباح، کمال عقل در چهل سالگی، دعا برای چهل مؤ من، چهل شب چهارشنبه و… بسیاری از این نمونهها و موارد.
در فرهنگ عاشورا، اربعین به چهلمین روز شهادت حسین بن علی علیهماالسلام گفته میشود که مصادف با روز بیستم ماه صفر عبادک من الجهالة وحیرةالضلالة»؛ یعنی آن حضرت علیهالسلام با اتمام حجت بر خلق، هر عذری را از امت رفع کرد و اندرز و نصیحت آنان را با مهربانی انجام داد و خون پاکش را در راه تو ـای خدا ـ نثار کرد تا بندگانت را از جهالت و حیرت و گمراهی نجات دهد.
اعذار و نصح و بذل خون آن حضرت علیهالسلام، همگی برای عالم و عادل کردن انسانهایی بود که در دریای هلاکت جهل علمی و فساد اخلاقی غوطهور بودند؛ چنانکه برخی از انبیای گذشته نیز صرفنظر از تبلیغ، تعلیم و تحقیق اجتهادی، به نبرد جهادی نیز مبادرت نمودند و شربت شهادت نوشیدند تا ددمنشی را به فرشتهوشی و جاهلیت را به تمدن اسلامی بدل نمایند.