۱۴۰۳/۰۳/۱۰ ۱۲:۱۵
پرسش:
آیا مالکیت بنی اسد بر حرم امام حسین علیهالسلام و زمینهای اطراف آن، ازنظر تاریخی درست است؟ آیا واقعاً امام حسین علیهالسلام زمین کربلا را از بنی اسد خریده و به آنان بخشیده است؟
پاسخ:
بنی اسد گروهی از قبایل عرب، از فرزندان اسد بن خُزَیمه بن مدرکه هستند. این قبیله در سال ۱۹ هجری از منطقه حجاز به عراق رفتند و در کوفه و غاضریه از نواحی کربلا سکونت یافتند. بنی اسد در سال ۳۶ هجری، به هنگام جنگ جمل، با امیرالمؤمنین علیهالسلام بیعت کردند و در کنار ایشان جنگیدند. در واقعه عاشورا نیز برخی افراد سرشناس از این قوم مانند حبیب بن مُظاهِر، مسلم بن عَوسَجه، قیس بن مُسهِر و … امام حسین علیهالسلام را یاری کردند. در مقابل، در سپاه عمر سعد نیز نام افرادی از این قبیله دیده میشود که حرمله (قاتل طفل شیرخوار امام حسین) از همه مشهورتر است. با این حال، شهرت این قبیله به دفن پیکر شهدای واقعه عاشورا برمی گردد و همین امر سبب محبوبیت آنان نزد شیعیان گردید.
در جریان نهضت عاشورا، امام حسین علیهالسلام از روز دوم محرم سال ۶۱ ه.ق وارد سرزمین کربلا شدند و تا روز عاشورا به مدت هشت ربن عزالدین حسین معروف به شیخ بهایی (متوفای ۱۰۳۱ ق) فقیه، محدث، حکیم و ریاضیدان شیعه عصر صفوی است. (1) پس از وی، لغتشناس بزرگ شیعه، شیخ فخرالدین طُرَیحى (متوفای 1087 ق) نیز این روایت را در کتاب «مجمع-البحرین» ذیل مدخل «کربلا» بدون هیچ سندی نقل کرده است. (2) بنابراین، قدیمیترین سند موجود برای این حدیث، به اواخر قرن دهم یا اوایل قرن یازدهم برمیگردد. (3) شیخ بهایی این مطلب را از جدش و او از نسخهای از کتاب الزیارات نوشته مرحوم احمد بن داوود قمی که به خط سید رضی الدین علی بن طاووس بوده، نقل کرده است. (4) بنابراین منبع اصلی این روایت، کتاب الزیارات است که در حال حاضر، نسخه اصلی آن در دسترس ما قرار ندارد و شاید همانی باشد که با عناوینی چون «الزیارات و الفضائل» و یا «المزار ابن داوود» معرفیشده است. (5) به هر حال ما نمیدانیم احمد بن داود با چه سندی این مطلب را نقل کرده است.