به گزارش ایران24، مجتبی یوسفی، عضو کمیسیون عمران مجلس، در اظهاراتی انتقادی درباره عملکرد شرکتهای مونتاژکار خودرو، مجموعهای از ادعاها را درباره نحوه دریافت ارز و قیمتگذاری محصولات «مدیران خودرو» مطرح کرده است؛ ادعاهایی که دامنه آن از بازار خودرو فراتر رفته و به تجارت مس و صادرات پسته نیز کشیده شده است.
یوسفی پیشتر گفته بود طی پنج سال گذشته حدود ۱۰.۵ میلیارد دلار ارز به شرکتهای مونتاژکار اختصاص یافته که به گفته او سهم «مدیران خودرو» حدود ۶ میلیارد دلار، کرمان موتور ۲.۸ میلیارد دلار و بهمن موتور ۱.۸ میلیارد دلار بوده است. وی معتقد است با وجود این حجم از منابع ارزی، خودروهای مونتاژی با قیمت بالا، کیفیت پایینتر و مصرف سوخت بیشتر در اختیار مردم قرار گرفتهاند.
اما بخش جنجالیتر اظهارات یوسفی به ارزشگذاری خودروها برای واردات و تخصیص ارز مربوط میشود.
او مدعی شده است برخی خودروهای مدیران خودرو با ارزش بالاتری نسبت به ارزش واقعی اظهار شدهاند و همین موضوع زمینه دریافت ارز بیشتر را فراهم کرده است. به گفته یوسفی، ارزش اظهارشده یک دستگاه X22 حدود ۷۲ هزار یوان بوده، در حالی که در بررسیهای بعدی این رقم به حدود ۵۰ هزار یوان کاهش یافته است. او همچنین درباره X55 گفته ارزش اظهارشده قبلی ۱۱۱ هزار یوان بوده، در حالی که مبنای جدید ارزشگذاری را حدود ۶۵ هزار یوان عنوان کرده است.
یوسفی این اختلاف را ناشی از سازوکاری دانسته که در آن شرکتهای واسطه در چین میتوانند در تعیین قیمت خودروهای صادراتی نقش داشته باشند و تأکید کرده است که در صورت تأیید این ادعاها، نحوه محاسبه حقوق گمرکی و میزان ارز تخصیصیافته نیز نیازمند بررسی است.
پای «مس و پسته» به پرونده باز شد
در بخش دیگری از این اظهارات، یوسفی مدعی شده است که شرکت «مدیران خودرو» حدود ۵۰۰ میلیون دلار از ارز مورد نیاز خود را از محل صادرات خشکبار و مس تأمین کرده است.
او درباره صادرات پسته نیز ادعایی قابلتوجه مطرح کرده و گفته صادرکنندگان ایرانی سالها برای پسته در بازارهای جهانی بازارسازی کرده بودند و این محصول را با قیمت حدود ۱.۲ تا ۱.۵ دلار صادر میکردند، اما به ادعای او، مدیران خودرو پسته را با قیمتی کمتر از یک دلار صادر کرده و این اقدام به بازار صادراتی این محصول آسیب زده است.
این ادعا در صورت اثبات، تنها یک اختلاف تجاری میان یک شرکت و صادرکنندگان پسته نخواهد بود؛ بلکه میتواند این پرسش را ایجاد کند که آیا استفاده از صادرات کالاهایی مانند پسته و مس برای تأمین ارز واردات خودرو، در چارچوب مقررات و با رعایت منافع زنجیره تولید و صادرات کشور انجام شده است یا خیر؟
مطالبه شفافیت درباره میلیاردها دلار ارز
اظهارات اخیر یوسفی در شرایطی مطرح شده که موضوع تخصیص ارز به صنعت خودرو و نحوه اثرگذاری آن بر قیمت نهایی خودروهای مونتاژی، به یکی از محورهای جدی انتقاد از سیاست ارزی کشور تبدیل شده است.
وی خواستار ورود دستگاههای نظارتی به میزان ارز دریافتی شرکتهای مونتاژکار، قیمت تمامشده خودرو، ارزشگذاری گمرکی و قیمت نهایی فروش به مردم شده است. تسنیم نیز به نقل از یوسفی گزارش داده که وی خواستار شفافسازی اطلاعات مربوط به میزان ارز تخصیصی و عملکرد شرکتها شده است.
با این حال، ادعاهای مطرحشده درباره مدیران خودرو نیازمند بررسی و راستیآزمایی از سوی دستگاههای مسئول است و صرف طرح این اتهامات به معنای اثبات تخلف یا فساد نیست. از سوی دیگر، گزارشهایی نیز از واکنش و اعتراض نماینده مدیران خودرو به نحوه ارزشگذاری محصولات منتشر شده است؛ بنابراین تعیین تکلیف نهایی این پرونده، به انتشار اسناد رسمی درباره ارز تخصیصی، ارزش گمرکی خودروها و عملکرد صادراتی شرکت نیاز دارد.
اکنون سؤال اصلی این است: اگر ارقام مطرحشده درباره میلیاردها دلار ارز، اختلاف ارزشگذاری خودروها و صادرات زیرقیمت پسته تأیید شود، مسئولیت این اختلافها و آثار آن بر جیب مردم و بازارهای صادراتی کشور بر عهده چه نهادی خواهد بود؟