آرمان ملی- احسان اسقایی: در ایران، با وجود آنکه در قانون اساسی و قوانین عادی به صراحت بر نقش و جایگاه احزاب تأکید شده و فعالیت تشکلهای سیاسی به رسمیت شناخته شده است اما در عمل موانع متعددی پیش روی فعالیت حزبی وجود دارد. موانعی که کار تشکیلاتی را به یکی از دشوارترین فعالیتهای سیاسی در کشور تبدیل کرده است.
در مرحله نخست، فعالان حزبی به محض آنکه با هویت تشکیلاتی وارد رقابتهای انتخاباتی میشوند، عبور از فیلتر نهادهای نظارتی برایشان دشوارتر میشود. این در حالی است که فعالیت حزبی، ذاتا باید امتیاز تلقی شود، نه یک عامل بازدارنده. از سوی دیگر، نیروهای حزبی برای اجرای برنامههای خود ناچارند وارد دولت شوند؛ امری که خود مستلزم عبور از فیلترهای متعدد اداری، امنیتی و نظارتی است. در بسیاری از موارد، همین فرآیند پیچیده و بعضا غیرشفاف، امکان جذب نیروهای تشکیلاتی را در دولتها از بین میبرد. نتیجه این وضعیت آن است که بسیاری از فعالان سیاسی، پس از تجربههای تلخ، ترجیح میدهند به جای فعالیت تشکیلاتی، مسیر فردی را در پیش بگیرند یا حتی برای رسیدن به مسئولیتها، به لابیهای خارج از چارچوب احزاب متوسل شوند.
قانون مشاغل حساس