اقتصاد۲۴- این روزها بار دیگر مساله فساد اقتصادی و فساد در شبکه بانکی با افشای یک فساد ۳ میلیارد دلار نقل محافل شده است، اختلاسی که حال شاید بتوان آن را بزرگترین فساد کشف شده در شبکه بانکی کشور دانست، فسادی که بسیاری ارقام آن را با اختلاسهای سابق و حتی کارهایی که میشد با آن انجام داد مقایسه میکنند.
عجیب اینکه هر بار رقم تازه اختلاسی افشا میشود و قوه قضاییه یاد آن میکند گروهی بزرگ از شهروندان یادی نیز از اختلاس ۱۲۳ میلیارد تومانی و اعدام فاضل خداداد میکنند و حتی به شوخی رقم اختلاس بزرگ دهه ۷۰ را در مقابل ارقامی که اکنون مطرح میشود به شوخی شبیه میدانند.
شاید یک دلیل مقایسه نیز همین باشد که رقم، چنان بزرگ و سنگین است که به دلار اعلام شده است. کما اینکه رقم ۳ میلیارد دلار در صورت تبدیل به ارز آزاد به رقم ۱۵۰ هزار میلیارد تومان (همت) میرسیم و اگر با دلار دولتی نیز میانگین بگیریم به رقم ۱۲۶ هزار میلیارد تومان (همت) میرسیم.
کافی است این ارقام سنگین و عجیب که گویا بخشی از بودجه کشور است با رقمهای اختلاسهای سابق مقایسه کنیم تا متوجه دلایل مقایسه شهروندان نیز شویم.
اما آیا شنیدن این ارقام برای شهروندان واقعا عجیب است؟ و این که آیا ارقامی مثل ۱۲۳ میلیارد تومان با رقمهای دلار در همان سال، اختلاسهای کوچکی محسوب میشده است؟
اقتصاد ۲۴ در ادامه این گزارش نگاهی انداخته است به مهمترین و جنجالیترین اختلاسهای کشور در سه دهه اخیر و عجیب این که در اوج دوران جنگ ایران و عراق و روزهای دفاع مقدس، هر چقدر خبری از اختلاس و فساد مالی نبود، با درآوردن پوتینها از پا پس از سفر ابدی باکری ها، باقری ها، دورانها و باباییها، گویا فساد اقتصادی و اختلاسها نیز بخشی از ارکان اخبار روزمره شهروندان این سرزمین شد.
اختلاس که نخستین بار در دهه ۷۰ بود ایرانیان با آن آشنا شدند به برداشت غیرقانونی اموال دولتی یا وابسته به دولت یا نهادهای حاکمیتی که توسط کارمندان و کارکنان دولت یا وابسته به دولت انجام میگیرد، گفته میشود. در واقع اختلاس گونهای از خیانت در امانت است که بیشتر به صورت برنامهریزی شده، منظم و پنهان و بدون رضایت و آگاهی دیگران انجام میپذیرد. اما در ایران این اصطلاح بیشتر از همه برای فسادهای بانکی به کار رفت و ایرانیان نیز نخستین بار در دهه ۷۰ برای یک فساد بانکی سنگین با آن آشنا شدند، فسادی که از نام مرتضی رفیق دوست مشهور تا بانک صادرات را وسط کشید.