
به گزارش خبرنگار فرهنگی تابناک، کنفرانس بینالمللی «آینده جهان و مسائل نوین فلسفی» به مناسبت روز جهانی فلسفه با سخنرانی جمعی از متفکران معاصر جهان توسط دانشگاه تبریز و رایزنی فرهنگی ایران در اتریش (خانه حکمت ایرانیان در وین) برگزار شد.
اسلاوی ژیژک فیلسوف، نظریهپرداز و منتقد فرهنگی اسلوونیایی، سخنرانی خود را با عنوان «امروز برای بقا بهعنوان انسان، به فلسفه نیاز داریم» ارائه کرد و با اشاره به نظر آلن بدیو گفت: رسالت دیرینه فلسفه، از زمان سقراط، «بیگانهسازی انسان از نظم مسلط» بوده است؛ یعنی افشای سازوکارهایی که آزادی را تنها در ظاهر به ما مینمایانند، در حالی که در عمق، ما را در آزمایشگاهی از کنترل نامرئی نگاه میدارند.
وی افزود: خطرناکترین نوع بیآزادی آن است که انسان احساس کند آزاد است، درحالیکه تحت سلطه سازوکارهای ایدئولوژیک قرار دارد.
اینفیلسوف اسلوونیایی با اشاره به بحران فکری جهان معاصر گفت: بسیاری از مفاهیمی که امروز در سیاست و رسانهها بهکار میروند—از آزادی و برابری گرفته تا حقوق بشر، عدالت و همبستگی—معنای اصیل خود را از دست داده و به کلیشههای بیمحتوا تبدیل شدهاند. جامعه جهانی برای عبور از بحرانهای محیط زیستی، فناوریهای شتر خودکامه است تا دموکرات: تنها ۲۹ دموکراسی لیبرال باقی مانده، ۷۲ درصد مردم جهان در رژیمهای اقتدارگرا زندگی میکنند و حتی ایالات متحده، که زمانی الگوی دموکراسی بود، در آستانه تبدیل شدن به «شبهخودکامگی» قرار گرفته است.
وی در برابر این تاریکی، یک جایگزین رادیکال و در عین حال کاملاً ملموس پیشنهاد کرد: دموکراسیِ مراقبتمحور؛ نظامی که در آن مراقبت نه یک سیاست رفاهی حاشیهای، بلکه اصل اول و غیرقابل مذاکره پیمان اجتماعی باشد.
اینفیلسوف آمریکایی در پایان گفت: وظیفه فیلسوف در دوران تاریک، نه فقط مقاومت بلکه ارائه امید است. مراقبت میتواند مبنای یک «پوپولیسم خیرخواه» باشد؛ چیزی که حتی مخالفان سیاسی هم نمیتوانند آن را رد کنند، چون همه ما در زندگیمان مراقبت را تجربه کردهایم.
