اقتصاد۲۴- مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در گفتوگویی نسبت به سفر به تهران برای گفتگوهای دوجانبه اعلام آمادگی کرد. رافائل گروسی، روز پنجشنبه در گفتوگویی با «واتیکان مدیا» و در پاسخ به نگرانی پاپ پاپ فرانسیس، رهبر کاتولیکهای جهان پیرامون توقف مذاکرات هستهای با ایران عنوان کرد: «حق با پاپ است، مذاکرات به بنبست خورده است. گفتگوهایی انجام گرفته است. دیدارها و تبادلاتی انجام گرفته و به همین خاطر است که آژانس – و خود شخص من – نمیخواهیم خلاء سیاسی پیرامون چنین مسئله خطرناک باقی بماند.»
به گزارش شرق، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی ادامه داد: «دو مسیر موازی وجود دارد؛ یکی مسیر توافق کلی و حصول توافق برای برجام و دیگری مذاکرات آژانس و ایران. ما تاکنون نتوانستهایم پیشرفتی حاصل کنیم، اما ایران به پیشرفت در غنیسازی اورانیوم ادامه میدهد و درحال ساخت سانتریفیوژهای پیشرفته بیشتری است. این مسئله نگرانکننده است چراکه گامهایی در جهت اشاعه انرژی هستهای محسوب میشود و ما باید از آن ممانعت کنیم.» گروسی در پایان گفت: «امیدوارم که بتوانم به تهران بروم. همیشه گفتهام که آژانس محلی برای توافق و پلتفرمی برای تفاهم دوجانبه است. پس اگر امکانپذیر باشد، من آمادگی سفر و شروع مجدد مذاکرات در اسرع وقت را خواهم داشت.»
پیشتر وبگاه آمریکایی پولیتیکو از احتمال سفر رافائل گروسی به ایران در ماه جاری میلادی خبر داه بود. پولیتیکو به نقل از دو دیپلمات اروپایی گزارش داد که رافائل گروسی، مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی ممکن است در ماه ژانویه برای گفتگو درباره برنامه هستهای ایران و همکاری با آژانس به تهران سفر کند. به نوشته پولیتیکو، گروسی در جریان این سفر تلاش خواهد کرد تا ایران را به همکاری با آژانس در راستای بخشی از تحقیقات آژانس در مورد برنامه هستهای ایران متقاعد کند.
این رسانه ادعا کرد که ایده سفر گروسی به تهران توسط مقامات ایرانی در دیدار ۲۸ آذر با کارشناسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی مطرح شد. ۱۹ دسامبر، گروهی از کارشناسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی در چارچوب تحقیقات آژانس وارد تهران شدند و درباره اجرای توافق هستهای سال ۲۰۱۵ با مقامات ایرانی گفتگو کردند. مضافا جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا پس از دیدار و گفتگو با حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه ایران در حاشیه نشست بغداد ۲ در اردن در پیامی توئیتری نوشت: «توافق کردیم که باید کانال ارتباطی را باز نگه داریم و برجام را بر اساس مذاکرات وین احیا کنیم.»
اگر چه اخبار و گمانه زنیها احتمال انجام سفر گروسی به ایران تا قبل از پایان ژانویه را تقویت کرده است، اما به موازاتش شکست مذاکرات صورت گرفته بین مقامات سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی حکایت از آن دارد که لزوماً این سفر (گروسی) هم نمیتواند به دستاورد ملموسی ختم شود، مگر اینکه تهران با توجه به تحولات چهار ماه اخیر دست به یک تغییر معنادار در رفتار خود بزند.
در همین حال وزارت امور خارجه روسیه اعلام کرد که وزیر امور خارجه این کشور اواخر دیماه میزبان همتای ایرانیاش برای رایزنی پیرامون مسائل دوجانبه، منطقهای و بینالمللی خواهد بود. به گزارش وبگاه اردو پوینت، ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه، پنج شنبه گذشته در یک نشست خبری از دیدار سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه این کشور با حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه این در ۱۷ ژانویه/۲۷ دی در مسکو خبر داد.
زاخارووا درباره محورهای رایزنی وزرای امور خارجه دو کشور گفت: «قرار است درباره برخی از موضوعات منطقهای و بینالمللی، از جمله وضعیت برجام (توافق هستهای)، تعامل میان دو کشور در عرصههای بینالمللی مانند سازمان ملل و سازمان همکاری شانگهای، وضعیت سوریه، افغانستان، فراقفقاز و مسائل دریای خزر تبادل نظر شود. به گفته او، لاوروف و امیرعبداللهیان همچنین درباره مسائل تجاری و اقتصادی در دستورکار روابط دوجانبه، از جمله اجرای پروژههای مشترک در زمینه انرژی و حملونقل و روند مذاکرات بر سرتوافق منطقه آزاد تجاری میان ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا گفتگو کنند.
اگر چه ناگفته پیداست که مهمترین یکی از مهمترین دستور کارهای سفر حسین امیرعبداللهیان به روسیه و دیدارش با لاوروف به نحوه تعامل با آژانس بینالمللی انرژی اتمی بر سر چگونگی حل اختلافات پادمانی، آینده مذاکرات و احیای برجام باز میگردد. اما اکنون که احتمال حضور رافائل گروسی به ایران تا قبل از پایان ماه ژانویه با سفر امیرعبداللهیان به روسیه همزمان شده است، این گزینه را بیش از سایر سناریوها به ذهن متبادر میکند که تهران کماکان به دنبال هماهنگی با مسکو در تعریف و تبیین رفتار در برابر آژانس بین المللی انرژی و احیای برجام است.
البته تهران در سایه تحولات چهار ماه اخیر اکنون به یک دوگانگی رسیده است از یک طرف حجم فشارهای جامعه سیاسی، اوج گیری تحریم ها، انزوای دیپلماتیک و اجماع جهانی تعدیل تنش ایران با غرب را به امری ضروری و اجتناب ناپذیر بدل کرده است و در عین حال تهران از آن میزان استقلال سیاسی در برابر مسکو برخوردار نیست که بخواهد منافعش را بر منافع روسیه در احیای برجام مقدم بداند. از این رو شاید امیرعبداللهیان در دیدار خود با هماتی روسش سعی کند سیاستی بینابین با کرملین را پیش بکشد که نه مسکو نگران شود و نه تهران کماکان در بحران باشد.
البته کوروش احمدی در گفت وگویی که با «شرق» داشت، گزاره مطرح شده را چندان نزدیک به واقعیت نمیداند، چرا که به باور او لزوماً بین احتمال حضور رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در تهران با سفر حسین امیرعبداللهیان به روسیه ارتباط معنایی وجود ندارد. دیپلمات پیشین ایران در سازمان ملل برای تبیین بیشتر این نکته عنوان میدارد که برنامه ریزی برای سفر وزیر امور خارجه ایران به مسکو از هفتهها پیش مطرح بوده است.