۱۴۰۳/۰۴/۳۰ ۰۹:۴۶
پرسش:
آیا جایگاه و پاداش شهید بالاتر از اعمال مستحبی نیست؟ پس چرا میگویند اگه فلان عمل را انجام بدهی یا فلان ذکر را بخوانی پاداش شهید دارد؟ شهدا از جان خود گذشتند و هیچیک از اعمال هرچند مستحبی باشد جای آن پاداش نمیتواند باشد، پس منظور از این جمله چیست؟
پاسخ:
فرهنگ شهادت و شهادتطلبی، یکی از مهمترین موضوعات دینی است و همانطور که گفتید ضربالمثل و سنگ محک ارزشگذاری اعمال است. جنگ در راه خدا و کشته شدن در میدان جنگ فضیلتی بسیار بزرگ است؛ اما با این همه جنگ و جهاد با دشمنان ظاهری و خارجی دین، در ادبیات معارفی اسلام جهاد اصغر است و جهاد با نفس و شیطان و دشمن درونی، جهاد اکبر نام دارد و سالک و رهرو توحید شدن و در میدان جهاد با نفس و شیطان به شهادت رسیدن ارزشی بالاتر دارد و این میدان و این جهاد همیشگی است و تعطیل شدنی نیست. برای تفصیل این مطلب به نکات زیر توجه بفرمایید.
1. هرچند، استعمال واژه شهید بهنوعی کشتگان در راه خدا را به یاد میآورد و به همین دلیل نیز، احکامی که در فقه برای شهید در نظر گرفتهشده، ناظر به همین گروه است، اما الزاماً انحصاری به آنان نداشته و میتوان برای گروههای دیگری که در روایاتفرمودند: «مجاهد شهید بلندمرتبهتر نیست از کسی که میتواند گناه و فحشا انجام دهد ولی گناه نمیکند و عفت پیشه میکند و نزدیک است که ملکی از ملائکه شود». (3) عشق همراه با پاکدامنی، باعث آن میشود که انسان جزء بهترین انسانها گردد. میبینید که در این روایت پاکدامن از شهید نهتنها پایینتر نیست، بلکه نزدیک است که ملکی از ملائکه شود. مثال دیگر دوستی با اهلبیت در زمان غیبت است. کسی در زمان غیبت حضرت ولیعصر عجل الله تعالی فرجه الشریف بر دوستی با اهلبیت علیهمالسلام بمیرد، اجر هزار شهید دریافت میکند؛ چنانکه امام سجاد علیهالسلام میفرمایند: «هر که در زمان غیبت قائم ما بر موالات و دوستی ما بمیرد، خداوند پاداش هزار شهید؛ مانند شهیدان بدر و أحد به او عطا کند». (4)
آنچه از این حدیث فهمیده میشود اینکه محبت اهلبیت علیهمالسلام چنان ارزشمند است که در زمان غیبت حضرت قائم علیهالسلام اگر بمیرد، خداوند اجر هزار شهیدی که مانند شهدای بدر و احد است، خواهد داد؛ بنابراین مصادیق محبت به اهلبیت مثل توسل و زیارت و … اجر بالاتری میتواند داشته باشد. البته نیت خالصانه در این کارها ملاک است وگرنه معلوم نیست ارزشش از شهادت بالاتر برود.