در روزهای اخیر، یکی از کلیدیترین چالشهای پیشروی دیپلماسی ایران، نحوه تعامل با سه کشور اروپایی عضو برجام در مورد مسئله «مکانیسم ماشه» است
جوان آنلاین: در روزهای اخیر، یکی از کلیدیترین چالشهای پیشروی دیپلماسی ایران، نحوه تعامل با سه کشور اروپایی عضو برجام در مورد مسئله «مکانیسم ماشه» است. این سازوکار که با خوشبینی قابلتوجه به طرف غربی در برجام گنجانده شد و در ایام پایانی آن از سوی تروئیکای اروپایی به صورت جدی مطرح شده است.
مکانیسم ماشه چیست؟ اگر ناراحتی به قبل برگردیم!
بندهای ۳۶ و ۳۷ برجام به سازوکار حل اختلاف میان طرفهای توافق اختصاص دارد. مطابق بند ۳۷، اگر یکی از طرفین احراز کند که طرف مقابل به تعهدات خود پایبند نبوده است، میتواند موضوع را به شورای امنیت سازمان ملل متحد ارجاع دهد. فرآیند بررسی این شکایت حدود ۳۰ روز به طول میانجامد. در صورت عدم رفع اختلاف در این مدت، شورای امنیت باید در مورد تمدید تعلیق قطعنامههای پیشین علیه ایران رأیگیری کند. نکته کلیدی در این سازوکار آن است که هر یک از پنج عضو دائم شورای امنیت میتوانند با وتوی خود، مانع از تمدید تعلیق شده و باعث بازگشت خودکار تمامی قطعنامههای شورای امنیت علیه ایران (از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰) شوند. به وضوح میتوان دریافت که این سازوکار بهصورت ساختاری به زیان ایران طراحی شده است. نکته تلخ ماجرا آنجاست حتی در زمانی که امریکا یکجانبه از برجام خارج شد، در صورت اقدام ایران برای شکایت و ارجاع پرونده به شورای امنیت با وتوی امریکا تمامی قطعنامهها علیه ایران فعال میشد.
اکنون و در آستانه پایان سال دهم برجام – که طبق مفاد این توافق، قطعنامههای پیشین لغو میشوند- کشورهای اروپایی در دقیقه ۹۰، فرایند فعالسازی مکانیسم ماشه را آغاز کردهاند؛ اقدامی که میتوان آن را بیش از هر چیز تلاشی برای تحت فشار قراردادن ایران و اخذ امتیازات بیشتر دانست.