
اقتصاد ۲۴– فرونشست زمین، آرام و بیصدا میافتد، روزی نیم تا یک میلیمتر از خاک برخی نقاط تهران نشست میکند، اتفاقی که قابل بازگشت نیست. زمانی میگفتند اگر این رویه در تهران ادامه پیدا کند مجبور به تخلیه تهران میشویم، اما به این زودیها این اتفاق نمیافتد برای همین است که بحران فرونشست زیاد جدی گرفته نمیشود و راهکارها برای پیشگیری و کاهش روند آن به آرامی انجام میگیرد، به آرامی همان میلیمتر، میلیمتر خاکی که هر روز نشست میکند. اما همه نهادهای پژوهشی درخصوص ریشه آن اتفاق نظر دارند. علت اصلی فرونشست زمین، استخراج بیرویه منابع آب زیرزمینی است.
فرونشست میتواند باعث تغییر ناهمسان در ارتفاع و شیب رودخانهها، آبراههها و سازههای انتقال آب، شکست یا بیرونزدگی لوله جدار چاهها، تنشهای تراکمی ناشی از تراکم آبخوانها، ایجاد اختلال در بهرهبرداری از منابع آب زیرزمینی، کاهش برگشتناپذیر تمام یا بخشی از منابع مخازن آب زیرزمینی در نتیجه از بین رفتن یا کاهش تخلخل مفید نهشتهها، کاهش میزان نفوذپذیری سطحی و پیرو آن گسترش پهنههای بیابانی و سیلابی شده و در نهایت تخریب شریانهای حیاتی، زیرساختها و سازههای مهم را موجب میشود.
رصدهای سازمان نقشهبرداری از نقاطی که در تهران دچار فرونشست شدهاند، نشان از گسترش قابل توجه نرخ فرونشست تهران در کمربندی آزادگان میدهد. همچنین گسترش فرونشست دشت شهریار به مناطق شهری ۹، ۱۰، ۱۶، ۱۷، ۱۸، ۱۹ و ۲۱ نتایج دیگر این رصد است، حتی این آسیبها به سازههای مسکونی هم وارد شده است. این در حالی است که برخی مسوولان معتقدند وضعیت فرونشستها به گونهای نیست که برای ساکنان خطرآفرین باشد. سایت اقتصادنیوز هم بخشهایی از یک نامه محرمانه در خصوص نشست زمین در تهران را افشا کرده است. از راهروهای شورای شهر شنیده میشود که سازمان نقشهبرداری کشور در نامهای ابعاد بیشتری از این هشدار را توضیح داده است. در این نامه به دو محدوده که وضعیت فرونشست بحرانی شده و نسبت به سال ۹۵، ۳ برابر شده، اشاره شده است. گفته میشود حجم فرونشست در بخشهایی از منطقه مسکونی جنوب غربی شهر تهران کمربندی آزادگان، مجتمع مسکونی مصطفی خمینی که در سال ۹۵ به کمتر از ۱۰ سانتیمتر بود به بیش از ۲۰ سانت در سال ۹۹ رسیده است. همچنین فرونشست در منطقه چهاردانگه نیز چنین وضعیتی دارد.
