اقتصاد۲۴ – بانکها به خودشان وام میدهند، خودشان اقساط را پرداخت نمیکنند و خودشان بزرگترین بدهکار بانکی خودشان میشوند. اگر از این زاویه به موضوع نگاه کنیم دلیل امتناع بانکها از انتشار لیست ابربدهکاران بانکی مشخص میشود.
به گزارش هممیهن، بانک مرکزی به تازگی لیست بدهکاران کلان بانکی در فصل نخست سال را منتشر کرده است. در لیست منتشرشده، جالبترین نکته بدهی کلان معوقشده بانکها به خودشان است. نمونه بارز آن بانک دی با شش هزار و ۲۴۳ میلیارد تومان مطالبه معوق است که ۸۵ درصد معوقاتش یعنی عددی بیشتر از پنج هزار و ۳۵۲ میلیارد تومان مربوط به گروه مالی و اقتصادی دی است. بانک دی زیرمجموعههایی مانند خدمات ارزی و صرافی، کارگزاری، توسعه دیدار ایرانیان، توسعه دنیا شهر کهن، عمران و مسکن آباد دی و لیزینگ دی دارد که هر یک تسهیلات کلانی از بانک دی دریافت کرده، اما پرداخت نکردهاند. به این ترتیب بانک دی تبدیل به ابربدهکار خودش شده است. بانک آینده هم در دو نمونه مشخص یعنی شرکت توسعه بینالملل ایرانمال و شرکت ارزشآفرینان آینده بیش از دوهزار و ۲۸۹ میلیارد تومان معوقات دارد. یعنی ۲۸ درصد از مجموع هشت هزار میلیارد تومان مطالبات معوق این بانک مربوط به دو شرکت زیرمجموعه خودش است.
در بین سایر بدهکاران دانهدرشت این بانک هم ممکن است شرکتهای دیگر وابسته وجود داشته باشد که مشخص شدن ارتباط آنها با بانک نیازمند بررسیهای مفصل از سوی مراجع ذیربط است. آخرین ضوابط ابلاغی میگوید بانکها بیش از سه درصد از سرمایه پایه خود حق ندارند به ذینفع واحد یعنی افرادی که به نحوی به بانک مرتبط هستند تسهیلات پرداخت کنند. این افراد مرتبط میتوانند مدیران یا سهامداران یا شرکتهای زیرمجموعه باشند. هرچند قرار بود سامانهای برای شناسایی ذینفع واحد ایجاد شود، اما هنوز زیرساختهای آن مهیا نشده بنابراین مشخص نیست چه مقدار از تسهیلات بانکی به زیرمجموعههای خود آنها یا به اصطلاح قانون، ذینفع واحد پرداخت شده است.
یکی از دانهدرشتهای لیست بدهکاران بانکی، شرکت مخابرات ایران است. مخابرات از چهار بانکی که لیست معوقاتشان را اعلام کردهاند تسهیلاتی دریافت کرده که عمدتا معوق شده است. مجموع بدهی معوقشده مخابرات با زیرمجموعهها و وابستگان به یکهزار و ۸۳۸ میلیارد تومان رسیده است. ۵ مهر سال ۱۳۸۸، کنسرسیوم توسعه مبین ایرانیان ۵۱درصد از سهام شرکت مخابرات ایران را به ارزش ۷۸۰۰میلیارد تومان خریداری کرد. کنسرسیومی که متشکل از سه شرکت «شرکت شهریار مهستان»، «شرکت سرمایهگذاری توسعه اعتماد» متعلق به بنیاد تعاون سپاه و «شرکت گسترش الکترونیک مبین ایران» متعلق به ستاد اجرایی فرمان امام است. این شرکت چهار فقره تسهیلات به ارزش ۳۹۷ میلیارد تومان از بانک اقتصاد نوین گرفته که دو فقره متعلق به مخابرات، یک فقره متعلق به شرکت سلامت الکترونیک برکت و یک فقره متعلق به خود کنسرسیوم بوده است. بدهی معوق مخابرات به بانک سینا نیز ۳۸۰ میلیارد تومان گزارش شده است. مسکن کارکنان مخابرات هم به بانک کشاورزی ۳۴۴ میلیارد تومان بدهی معوق دارد و از بانک ملت نیز تسهیلاتی گرفته که ۷۱۷ میلیارد تومان از آن معوق شده است.