پکن سعی دارد این مشکل داخلی را با بیرونی کردن توسعه در مقیاس فرامنطقهای حل کند
چین
علی اسدی خمامی
سند همکاریهای 25 ساله ایران و چین، به محل مناقشه تحلیلگران ایرانی بدل شده است. از ادعای تاراج منابع ملی ایران که بگذریم، وجود یک بند در این سند بیم و امید توامانی را برانگیخته، و آن وعده مشارکت ایران در ابتکار عمل کمربند و راه است. از یک سو، این امید وجود دارد که این مشارکت، باعث توسعه زیرساختهای ایران و قرارگیری کشور در جایگاه واقعی خود در تجارت بینالمللی شود و از سوی دیگر، برخی تحلیلگران این بیم را مطرح میکنند که با گذر جاده ابریشم جدید از ایران، کشور تبدیل به عرصه سیطره هژمونی چینی و ابزاری برای گسترش این هژمونی در منطقه تبدیل شود. اما ماهیت این پروژه چیست؟ «تولگا دمیریول»، محقق دانشگاه «آلتینباس» ترکیه در سال 2019 در مقالهای با نام « اقتصاد سیاسی اتصال: ابتکار عمل کمربند و راه چین» سعی در توضیح ماهیت این پروژه کرده است. در نظر او، این پروژه راهکار چین برای فرار از بحران انباشت سرمایه و ظرفیت مازاد تولید است.
شی جی پینگ، رئیسجمهوری خلق چین، اواخر سال 2013 ابتکار عمل «کمربند و راه» یا همان جاده ابریشم نوین را معرفی کرد. از آن زمان تا کنون، این ابتکار عمل نهتنها در حوزه مقیاس جغرافیایی بلکه از منظر اهداف نیز تکامل و توسعه پیدا کرده است. مسیر جاده ابریشم نوین شامل 65 کشور (اکثرا در حوزه اوراسیا) میشود و 30 درصد تولید ناخالص ملی، 62 درصد جمعیت و 75 درصد منابع انرژی اثبات شده جهان را پوشش میدهد.
