۱۴۰۲/۱۲/۰۹ ۱۲:۵۸
پرسش:
به نظر شما انتخابات مجلس و کلاً انتخابات آینده با مشارکت بالا برگزار خواهد شد؟
پاسخ:
یکی از مسائل مهم در امر انتخابات، میزان مشارکت اجتماعی است.
گستردگی حضور مردم در انتخابات به معنای جدی گرفتن مسئله جمهوریت و مردمسالاری در ایران است. اگر مردم حضور حداکثری در انتخابات داشته باشند طبیعتاً منتخبین هم با پشتوانه قویتری وارد عرصه مسئولیت خویش شده و احساس پیوستگی بیشتری با جامعه خواهند داشت. در مقابل اگر مشارکت عمومی پایین باشد، مشروعیت(1) نظام دچار چالش خواهد شد و این امر پیامدهای سیاسی خاص خود را خواهد داشت. سؤال اینجا است که با توجه به شرایط جامعه ایران، انتخابات آتی در ایران با کاهش یا افزایش مشارکت مواجه خواهد بود؟
تجربه نشان داده است که بخش قابلتوجهی از جامعه ایران، شرکت در انتخابات را یک تکلیف شرعی و رسالتی اسلامی و انقلابی در راستای استحکام پایههای نظام جمهوری اسلامی دانسته و درهرصورت در انتخابات شرکت خواهند کرد؛ اما در رابطه با بخش دیگر، عوامل متعددی موجب کاهش و افزایش اقبال مردم به صندوقهای رأی بوده که هرکدام در جای خود قابل بررسی است و میتوان در برخی موارد طبق این عوامل، میزان حضور مردم در انتخابز مسائل سال 88 و مشارکت گسترده مردم در انتخابات پس از آن،(2) چالش قابلتوجهی در این رابطه دیده نمیشود و عدم اعتماد به صندوقهای رأی از سوی مردم، بعید به نظر میرسد. لذا این مورد، عامل کاهش مشارکت نخواهد بود.
2. رقابتی بودن انتخابات
یکی از مهمترین دلایل مشارکت حداکثری مردم، وجود نمایندگان سلایق مختلف در انتخابات است. اگر نامزدهای انتخاباتی نماینده افکار بخش قابلتوجهی از جامعه باشند و جامعه احساس کنند که نمایندگان سیاسی آنان بهصورت جدی در میدان انتخابات حضور دارند، با اقبال بیشتری وارد کارزار انتخاباتی خواهند شد. تحقق این امر ازیکطرف، وابسته به افراد و جریانات سیاسی و از طرف دیگر وابسته به تأیید و رد صلاحیتهای دستگاههای زیربط است. به این معنا که اگر برخی از گروهها و جریانات مؤثر و صاحب نفوذ (تعداد مهم نیست، نفوذ مهم است)، چه در نامزدی و چه در حمایت از نامزدها میلی به مشارکت در انتخابات و تشویق جامعه نداشته باشند یا اینکه شورای نگهبان برای احراز صلاحیت رویکرد سختگیرانهای داشته باشد، قطعاً اقبال عمومی با کاهش جدی مواجه خواهد بود. این امر قابل پیشبینی نیست و منوط به رقم خوردن شرایط در آینده است.