به یک معنا می توان گفت آیت الله مصباح بنیانگذار حوزه علمیه جدیدی در این دوران بود که با استفاده از مبانی اعتقادی و فکری گذشته و تبیین آنها به زبان روز دنیا فعالیت می کرد و لذا دشمنان فرهنگی و اعتقادی به شدت نگران بودند و شادی رادیوهای بیگانه در بیماری مصباح نشانه روشنی از بغض و کینه و نگرانی از وجود ایشان بود.
مرحوم مصباح با این سابقه علمی به خاطر شرایط جامعه و نیازهای روز به مسائل اعتقادی و مبنایی پرداخت و وارد تدریس فقه و خارج فقه نشدند هر چند آیت الله بهجت اصرار داشت آیت الله مصباح مشابه مراجع عظام درس خارج تدریس کند، آیتالله مصباح که در حد مرجعیت بود و با وجود تبحر و نوآوری هایی که در فقه داشت به دلیل شرایط اجتماعی وارد این عرصه نشد و به تبعیت از استاد خود علامه طباطبایی به فلسفه و تفسیر و مسائل مبنایی پرداخت.