به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، طبری، مورخ بزرگ قرن سوم، خود در مقدمه کتاب تاریخش میگوید: من فقط ناقل اخبارم، نه ناقد آنها. هدفم حفظ روایات بود، نه داوری درباره صحتشان. پس تاریخ طبری آینه واقعیتنما نیست؛ بلکه معدنی است که استخراج حقیقت از آن، تنها از عهده متخصصان علوم اسلامی برمیآید.
بنابر روایت حوزه، در پرسش و پاسخ پیش رو به تشریح این مسئله پرداخت شده است که تقدیم شما فرهیختگان می شود.
* آیا کتاب تاریخ طبری معتبر است؟
طبری کیست؟
محمد بن جریر الطبری از بزرگترین علمای قرن سوم هجری است. ذهبی او را به امام، مجتهد، عالم عصر توصیف کرده و میگوید: «به ندرت میشود که چشمها کسی مثل او را ببیند!»[۱]. مرحوم شیخ عباس قمی درباره او مینویسد: طبری، محدثِ فقیهِ مورخی که یگانه زمان خود بود! صاحب مصنفات بسیاری است، از جمله «کتاب الولایة» که ذهبی درباره این کتاب میگوید: من بر این کتاب دست یافتم و از زیادی طرق و اسناد آن [یعنی اسناد روایت غدیر] دهشتزهستند، چرا که تنها این افراد هستند که میتوانند مطالب درست را از دیگر مطالب این کتاب تشخیص دهد.
پی نوشت:
[۱] سیر اعلام النبلاء، ج۱۴، ص۲۶۷.
[۲] الکنی و الالقاب، ج۱، ص۲۴۱.
[۳] «و لیعلم الناظر فی کتابنا هذا ان اعتمادی فی کل ما احضرت ذکره فیه مما شرطت انی راسمه فیه، انما هو علی ما رویت من الاخبار التی انا ذاکرها فیه، و الآثار التی انا مسندها الی رواتها فیه، دون ما ادرک بحجج العقول… »؛ رک: تاریخ الأمم و الملوک. ج ۱، ص ۷.
[۴] «فما یکن فی کتابی هذا من خبر ذکرناه عن بعض الماضین مما یستنکره قارئه، او یستشنعه سامعه، من اجل انه لم یعرف له وجها فی الصحة، و لا معنی فی الحقیقة، فلیعلم انه لم یؤت فی ذلک من قبلنا، و انما اتی من قبل بعض ناقلیه إلینا، و انا انما أدینا ذلک علی نحو ما ادی إلینا»؛ رک: تاریخ الأمم و الملوک. ج ۱، ص ۸.